Lạng Sơn là tỉnh miền núi có địa hình khá phức tạp. Trên địa bàn tỉnh chủ yếu là hồ, đập nhỏ, tuy nhiên phần lớn lại  được xây dựng vào những năm 60-70 của thế kỷ trước, do đó nguy cơ ảnh hưởng bởi  lũ, lụt hoặc tràn, vỡ đập cao. Hồ Cấm Sơn là hồ thủy lợi lớn nằm trên địa bàn hai tỉnh Bắc Giang và Lạng Sơn với diện tích lưu vực 378,4km2, dung lượng 249,750 triệu m3 nước. Trong mùa mưa bão, nếu xảy ra sự cố vỡ đập hồ Cấm Sơn, hoặc nguy cơ tràn đập phải xả lũ đột ngột sẽ gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân các địa phương vùng hạ du. Vì vậy, phòng chống nguy cơ xảy ra sự cố đập hồ Cấm Sơn là một trong những trọng tâm của công tác PCTT-TKCN đối với huyện Hữu Lũng, cũng như tỉnh Lạng Sơn và Bắc Giang.

Các lực lượng thực hành xử lý sự cố thấm sủi qua thân đập, sạt trượt mái đập hồ Cấm Sơn.

Cuộc diễn tập PCTT-TKCN huyện Hữu Lũng năm 2019 gồm 2 giai đoạn với 6 vấn đề huấn luyện; giai đoạn 1: Thông báo tình hình thời tiết khí hậu thủy văn, chuyển cấp báo động, chuyển địa phương vào trạng thái khẩn cấp, sẵn sàng đối phó với tình huống thiên tai; giai đoạn 2: Thực hành xử trí tình huống. Với tình huống giả định đặt ra, do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 3 kèm theo mưa lớn kéo dài trên diện rộng gây thiệt hại ở nhiều xã, thị trấn của huyện Hữu Lũng, lượng nước đổ về hồ Cấm Sơn tăng cao, xuất hiện vết nứt tại đập và có hiện tượng thấm sủi qua thân đập với lưu lượng ngày càng tăng lên, mực nước tại hồ trên mức báo động 3, nguy cơ xảy ra tràn đập rất cao, để đảm bảo an toàn của đập phải tiến hành xả lũ, do vậy sẽ gây ra ngập úng tại các địa phương vùng hạ du. Tình huống giả định ở giai đoạn 2 của diễn tập là xảy ra sạt trượt mái đập và thấm sủi qua thân đập; ngập úng vùng hạ lưu đập do xả lũ; các lực lượng phối hợp xử trí tình huống và tổ chức tìm kiếm cứu nạn.

Với phạm vi rộng của hồ Cấm Sơn liên quan đến 2 tỉnh Lạng Sơn và Bắc Giang, cuộc diễn tập có sự tham gia phối hợp, hiệp đồng và thực hành xử trí của nhiều thành phần, lực lượng, bao gồm: Lãnh đạo Huyện ủy, Ban chỉ huy PCTT-TKCN huyện Hữu Lũng, các cơ quan, ban, ngành và lực lượng tại chỗ của huyện; lực lượng tăng cường của tỉnh Lạng Sơn; lực lượng tập bài của tỉnh Bắc Giang (Bộ CHQS, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang); Trung đoàn 12 (Sư đoàn 3) - đơn vị trong vùng ảnh hưởng ngập úng do xả lũ; Trung đoàn 141 (Sư đoàn 3) - đơn vị tăng cường lực lượng xử trí tình huống; Công ty TNHH khai thác công trình thủy lợi Bắc Sông Thương - đơn vị quản lý, khai thác hồ Cấm Sơn.

Do làm tốt công tác quán triệt, xây dựng kế hoạch và chuẩn bị chu đáo các mặt, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nên qua các giai đoạn và vấn đề huấn luyện, Huyện ủy, UBND, Ban chỉ huy PCTT-TKCN huyện Hữu Lũng và các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể đã vận hành, thể hiện rõ nét cơ chế “Đảng lãnh đạo, chính quyền điều hành, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể làm tham mưu”. Phần diễn tập thực binh, lực lượng tại chỗ của huyện phát huy tốt vai trò, trách nhiệm, đồng thời phối hợp nhịp nhàng với các lực lượng tăng cường thực hành xử trí tình huống đúng ý định, nguyên tắc, đạt mục đích, yêu cầu đề ra. Đồng chí Long Văn Sơn, Chủ tịch UBND, Trưởng ban Tổ chức diễn tập huyện Hữu Lũng cho biết: “Huyện đã huy động hơn 1.300 cán bộ, chiến sĩ LLVT và nhân dân các xã, thị trấn, hàng trăm phương tiện các loại, cơ sở vật chất, trang thiết bị… tham gia diễn tập với ý thức trách nhiệm, quyết tâm cao nhất. Mặt khác, huyện chú trọng kết hợp diễn tập với giải quyết các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh trật tự, đẩy mạnh tuyên truyền về cuộc diễn tập trên hệ thống đài truyền thanh và tuyên truyền trực quan nhằm tạo đồng thuận và nâng cao nhận thức của toàn thể nhân dân”.

Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, tình huống phức tạp, nhiều thành phần, lực lượng, phương tiện cùng tham gia, nhưng các lực lượng tham gia diễn tập thực binh đã hoàn thành tốt các nội dung, vấn đề huấn luyện. Cùng các lực lượng tham gia sơ tán nhân dân, ông Nguyễn Văn Xuân, Bí thư chi bộ thôn Đồng Thủy, xã Hòa Lạc cho biết: “Xác định đây là cuộc diễn tập mang ý nghĩa chính trị to lớn, chúng tôi tổ chức họp dân, kết hợp các ban ngành đoàn thể tuyên truyền vận động nhân dân hiểu rõ mục đích, yêu cầu cuộc diễn tập, từ đó giáo dục nâng cao ý thức cảnh giác cho nhân dân trong việc phòng chống thiên tai”.

Thiếu tướng Lê Anh Tuấn, Phó tư lệnh Quân khu  thăm hỏi nhân dân xã Hòa Lạc (Hữu Lũng, Lạng Sơn) tham gia diễn tập.

Là chỉ huy đơn vị đóng quân trên địa bàn gần hồ Cấm Sơn, có 200 cán bộ, chiến sĩ tham gia diễn tập, Thượng tá Vũ Quang Phước, Trung đoàn trưởng, Trung đoàn 141 (Sư đoàn 3) cho biết: “Chỉ huy các cấp trong Trung đoàn thường xuyên quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ hiểu rõ về nhiệm vụ PCTT-TKCN, nhất là đặc điểm địa hình, khí hậu, thủy văn nơi đơn vị đóng quân, từ đó xác định rõ ý thức trách nhiệm, tinh thần chủ động phòng chống, đồng thời chuẩn bị tốt về con người và vật chất; tổ chức luyện tập thuần thục các phương án phối hợp hiệp đồng, cơ động lực lượng, phương tiện, xử trí tình huống, sẵn sàng lên đường khi có lệnh”.

Đánh giá về cuộc diễn tập, đồng chí Hồ Tiến Thiệu, Phó chủ tịch UBND, Trưởng ban chỉ đạo diễn tập tỉnh Lạng Sơn khẳng định: Các thành phần, lực lượng tham gia diễn tập đã vận dụng, thực hành sát với tình hình thực tế địa phương; kết hợp chặt chẽ diễn tập vận hành cơ chế với diễn tập thực binh, đảm bảo tuyệt đối an toàn, hoàn thành tốt các nội dung đề ra. Qua diễn tập, cấp ủy, chính quyền, Ban chỉ huy PCTT-TKCN các cấp có thêm bài học kinh nghiệm trong phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, nhất là việc phối hợp hiệp đồng trong các sự cố liên quan đến nhiều địa phương, đơn vị. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn yêu cầu các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và cấp ủy, chính quyền huyện Hữu Lũng xác định PCTT-TKCN là nhiệm vụ thường xuyên và hết sức quan trọng trong hoạt động lãnh đạo, từ đó xây dựng kế hoạch phòng chống với tư tưởng chỉ đạo “Phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và có hiệu quả”, tổ chức luyện tập nghiêm túc theo phương châm “4 tại chỗ”, phát huy sức mạnh tổng hợp trong thực hiện nhiệm vụ.

Kết thúc diễn tập, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn tặng bằng khen cho 8 tập thể, 10 cá nhân; Chủ tịch UBND huyện Hữu Lũng tặng giấy khen cho 5 tập thể, 12 cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ diễn tập PCTT-TKCN huyện Hữu Lũng năm 2019.