Cách đây 71 năm, ngày 11-6-1948, tại xóm Nà Lọm, xã Phú Đình - trung tâm của vùng căn cứ địa cách mạng ATK Định Hóa (Thái Nguyên), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc nhằm động viên quân và dân ta thi đua “Diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm”, quyết tâm thực hiện thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Cũng tại Thái Nguyên, Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc, được tổ chức từ ngày 30-4 đến ngày 6-5-1952 vinh dự đón Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự và phát biểu. Người nhấn mạnh: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Và những người thi đua là những người yêu nước nhất”.
Thi đua yêu nước theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những biện pháp của quá trình vận động cách mạng, có ý nghĩa sâu sắc, rộng lớn, thi đua không chỉ khơi dậy tiềm năng sáng tạo của con người, mà quan trọng hơn là cải tạo bản thân con người, nêu cao tinh thần yêu nước, tinh thần quốc tế, làm cho già, trẻ, gái, trai và tất cả các tầng lớp nhân dân, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, địa vị xã hội đều hướng tới mục đích chung; thi đua để mọi người đều làm việc tốt hơn, nhiều hơn. Tư tưởng Hồ Chí Minh về phong trào thi đua yêu nước đã có tác dụng to lớn, thiết thực, động viên khích lệ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ra sức đoàn kết, phấn đấu, không quản hy sinh gian khổ, đem hết tài năng trí tuệ và sức lực phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc, giành thắng lợi trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, cũng như trong sự nghiệp xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Thủ trưởng Bộ tư lệnh Quân khu tặng Cờ thi đua cho các đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2018. Ảnh: MẠNH NGUYÊN
Với niềm vinh dự đặc biệt, LLVT Quân khu 1 được hình thành và phát triển trên quê hương cách mạng Việt Bắc - nơi khởi nguồn của phong trào thi đua yêu nước. Ghi sâu lời dạy của Bác “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua”, những năm qua, LLVT Quân khu luôn quán triệt sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về thi đua yêu nước, tổ chức thực hiện hiệu quả phong trào thi đua quyết thắng (TĐQT) với nhiều mô hình, cách làm sáng tạo. LLVT Quân khu xuất hiện ngày càng nhiều tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trên các lĩnh vực công tác, tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ, sâu rộng trong cơ quan, đơn vị. Phong trào TĐQT đã thực sự trở thành phong trào hành động cách mạng của toàn thể cán bộ, chiến sĩ, tạo động lực to lớn, trực tiếp góp phần xây dựng Đảng bộ Quân khu vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, LLVT Quân khu VMTD, các tổ chức quần chúng vững mạnh xuất sắc; không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; củng cố nền QPTD, thế trận QPTD gắn với thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn ngày càng vững chắc.

Đoàn Văn công Quân khu biểu diễn tại Trường Sa năm 2019. Ảnh: TH
Công tác thi đua khen thưởng (TĐKT) và phong trào TĐQT của LLVT Quân khu luôn đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ và toàn diện của Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu, cấp ủy, chỉ huy các cấp. Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ của các cấp ủy, tổ chức đảng đều xác định nội dung, chủ trương, biện pháp lãnh đạo công tác TĐKT và phong trào TĐQT trong năm, từng giai đoạn, hướng vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đơn vị. Đã gắn kết chặt chẽ nội dung, chỉ tiêu phong trào TĐQT với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”, các phong trào thi đua yêu nước và các cuộc vận động của các cấp, các ngành; tập trung đột phá, khắc phục khâu yếu, mặt yếu, giải quyết nhiệm vụ khó khăn quan trọng; kết hợp chặt chẽ giữa công tác thi đua với công tác khen thưởng, kịp thời động viên, thúc đẩy các tập thể, cá nhân phấn đấu vươn lên lập những thành tích mới, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Chất lượng huấn luyện, trình độ, khả năng SSCĐ của LLVT Quân khu không ngừng được nâng lên; quản lý, duy trì kỷ luật, xây dựng nền nếp chính quy và cải cách hành chính quân sự có nhiều chuyển biến, tiến bộ. Các phong trào thi đua, cuộc vận động của ngành hậu cần, kỹ thuật ngày càng đi vào chiều sâu hiệu quả; đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, chiến sĩ tiếp tục được nâng lên. Phong trào TĐQT đã góp phần thúc đẩy LLVT Quân khu thực hiện tốt chức năng đội quân công tác, tích cực tham gia xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh, tăng cường quan hệ đoàn kết máu thịt quân dân, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, góp phần tỏa sáng phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, không ngừng phát huy truyền thống “Trung hiếu - Tiên phong - Đoàn kết - Chiến thắng” của LLVT Quân khu. Với những kết quả, thành tích đạt được trong 5 năm qua, hàng nghìn lượt tập thể và cá nhân đã được các cấp biểu dương, khen thưởng.
Trong những năm tới, sự nghiệp củng cố QPAN, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ và khả năng sẵn sàng chiến đấu của LLVT Quân khu. Công tác TĐKT và phong trào TĐQT của LLVT Quân khu trong những năm tới cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm, chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, kế hoạch, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng về công tác TĐKT và phong trào TĐQT. Kết hợp chặt chẽ phong trào TĐQT, với các cuộc vận động lớn của Đảng, Nhà nước, Quân đội, phong trào thi đua yêu nước của địa phương, các ngành, nhất là Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” và học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tạo thành phong trào hành động tự giác, sôi nổi, rộng khắp của mọi cán bộ, chiến sĩ, thi đua hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng của LLVT Quân khu, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế, xã hội, củng cố tăng cường QPAN của các địa phương.
Phát huy kết quả đạt được của phong trào TĐQT những năm qua, để tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác TĐKT, phong trào TĐQT, cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy và cơ quan chính trị các cấp cần thực hiện tốt những nội dung, biện pháp chủ yếu sau:
Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm của Đảng, Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng và phong trào thi đua yêu nước, cũng như các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị về tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào TĐQT. Thường xuyên giáo dục, quán triệt cho mọi cán bộ, chiến sĩ, mà trước hết là cấp ủy, chỉ huy các cấp thấu suốt về yêu cầu nhiệm vụ chính trị và tầm quan trọng của công tác TĐKT và phong trào TĐQT; trên cơ sở đó nâng cao nhận thức, đề cao trách nhiệm, xác định rõ quyết tâm thi đua hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Hai là, phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy đối với công tác TĐKT và phong trào TĐQT; căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ đơn vị, xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo và tổ chức các phong trào thi đua phù hợp, hiệu quả. Nêu cao vai trò tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì trong thực hiện các phong trào thi đua ở đơn vị, làm cho phong trào thi đua phát triển sâu rộng, thực chất, bền vững trong từng đơn vị.
Ba là, tổ chức các phong trào thi đua phải luôn bám sát nhiệm vụ chính trị trọng tâm, đột xuất và các sự kiện chính trị quan trọng; nội dung, chỉ tiêu thi đua phải cụ thể, thiết thực, có tính khả thi. Chú trọng công tác phát hiện, bồi dưỡng, tuyên truyền và nhân rộng các điển hình tiên tiến, tạo sự lan tỏa trong từng cơ quan, đơn vị và LLVT Quân khu.
Bốn là, kết hợp chặt chẽ công tác thi đua với công tác khen thưởng; khen thưởng phải bảo đảm công minh, chính xác, kịp thời; quan tâm khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích, làm nhiệm vụ ở những nơi khó khăn, gian khổ; làm tốt công tác kiểm tra, sơ, tổng kết, đánh giá, giải quyết kịp thời những tồn đọng, vướng mắc trong công tác thi đua, khen thưởng theo đúng quy định.
Năm là, phát huy tốt vai trò, hiệu quả hoạt động của hội đồng, tổ thi đua, khen thưởng các cấp; vai trò của các tổ chức, các lực lượng, tạo thành sức mạnh tổng hợp, đưa công tác thi đua, khen thưởng và phong trào TĐQT phát triển toàn diện, vững chắc, đạt hiệu quả thiết thực.
Cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy cơ quan, đơn vị cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt “Ba đề cao và năm chống” (Đề cao: trách nhiệm nêu gương; tính kỷ cương, kỷ luật; tình thương yêu đồng chí, đồng đội. Chống: dân chủ hình thức; chủ quan phiến diện; bệnh thành tích giấu giếm khuyết điểm; quan liêu, mệnh lệnh hành chính hóa; nói không đi đôi với làm). Kết hợp chặt chẽ phong trào TĐQT của đơn vị với phong trào thi đua yêu nước của địa phương, các cuộc vận động của các cấp, các ngành, nhất là việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”. Tổ chức các phong trào thi đua hướng vào làm tốt công tác chuẩn bị, tổ chức thành công đại hội Đảng các cấp trong Đảng bộ Quân khu tiến tới Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XI, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII.
Trong giai đoạn 2014-2019, toàn Quân khu có 1 đề tài cấp quốc gia, 3 đề tài cấp Bộ Quốc phòng, 22 đề tài cấp Quân khu và gần 600 sáng kiến, cải tiến được nghiệm thu, áp dụng vào thực tiễn đạt hiệu quả thiết thực, trong đó có gần 30 sáng kiến đạt giải toàn quân. Với 39 lần tham gia hội thi, hội thao toàn quân, toàn quốc, LLVT Quân khu có 18 lần đạt giải nhất, 13 lần đạt giải nhì, 8 lần đạt giải ba. Những thành tích trên đã xác lập những đỉnh cao mới, ghi những mốc son vào truyền thống vẻ vang 74 năm xây dựng, chiến đấu và phát triển của lực lượng vũ trang Việt Bắc - Quân khu 1. Ghi nhận kết quả, thành tích đạt được, hàng nghìn lượt tập thể, cá nhân được khen thưởng ở các cấp, trong đó, 29 lượt đơn vị được Chủ tịch nước tặng thưởng huân chương; 5 đơn vị được tặng Cờ thi đua của Chính phủ; 37 lượt đơn vị được tặng Cờ thi đua của Bộ Quốc phòng; 86 lượt đơn vị được tặng Cờ thi đua của Quân khu; 657 lượt đơn vị được tặng danh hiệu Đơn vị Quyết thắng; 1 cá nhân được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc; 37 cá nhân được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quân; 4.130 lượt cá nhân được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở.