Trước sự lớn mạnh, trưởng thành của LLVT và tình hình thực tiễn, ngày 16-10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập các chiến khu trong cả nước. Trong đó, Chiến khu 1 có 17 tỉnh thuộc Việt Bắc, Tây Bắc, Đông Bắc và châu Mai Đà (Hòa Bình). Chiến khu 1 được thành lập, cũng là lúc Phòng Tham mưu Chiến khu 1 - cơ quan Tham mưu và chỉ huy của Đảng ủy-Bộ Chỉ huy Chiến khu 1 (tiền thân của Bộ Tham mưu Quân khu ngày nay) được hình thành.

Thiếu tướng Nguyễn Huy Cảnh, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu giao nhiệm vụ cho các đơn vị trong luyện tập chỉ huy - tham mưu 1 bên 2 cấp trên bản đồ năm 2020. Ảnh: ĐÌNH QUANG
Ngay từ những ngày đầu còn non trẻ, Phòng Tham mưu đã giúp Đảng ủy, Bộ tư lệnh Chiến khu, tổ chức chỉ đạo, chỉ huy chặt chẽ, toàn diện công tác huấn luyện chiến đấu và huấn luyện chiến dịch theo đúng phương châm, nguyên tắc, nội dung, thời gian, phương pháp phù hợp từng đối tượng. Giúp địa phương, đơn vị hoàn thành tốt nội dung chương trình huấn luyện, vận dụng sáng tạo cách đánh của ta, giành chiến thắng quan trọng trong nhiều chiến dịch, nổi bật là chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947; chiến dịch Biên giới 1950; chiến dịch Đông Xuân 1953 - 1954, đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Lực lượng vũ trang Liên khu Việt Bắc đã tổ chức đánh hàng nghìn trận, san bằng hàng trăm đồn bốt, tiêu diệt hàng vạn tên giặc, phá hủy nhiều xe quân sự, phương tiện chiến tranh của địch, buộc thực dân Pháp và can thiệp Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán với ta tại Giơnevơ để bàn về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.
Thực hiện lời kêu gọi của Bác Hồ kính yêu “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào”, Bộ Tham mưu đã chỉ đạo đưa vào chiến trường 16 tiểu đoàn quân chiến đấu, một trung đoàn quân sản xuất và 6 đơn vị binh chủng kỹ thuật. Vì miền Nam ruột thịt đã có gần 300 nghìn thanh niên Việt Bắc nhập ngũ. Miền Bắc trở thành hậu phương lớn chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam thông qua các “cảng nổi” trên quê hương Việt Bắc. Trong cuộc đọ sức 12 ngày đêm trên bầu trời miền Bắc, người Mỹ với vũ khí tối tân lại thua đau, nhiều máy bay, giặc lái của Mỹ đã bị quân và dân Việt Bắc bắn cháy hoặc bắt sống. Trong các cuộc kháng chiến oanh liệt, nhiều tập thể, cá nhân thuộc Bộ Tham mưu đã chiến đấu ngoan cường, được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
Ra đời từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, biên chế, trang bị còn thô sơ, đến nay, Bộ Tham mưu có gần 50 đầu mối cơ quan chức năng và đơn vị trực thuộc đóng quân trên địa bàn 6 tỉnh thuộc Quân khu, được tổ chức, biên chế, trang bị tinh gọn, ngày càng hiện đại, phương pháp công tác ngày càng hoàn thiện, hiệu quả tham mưu ngày càng cao.
Phát huy truyền thống vẻ vang, những năm qua Bộ Tham mưu đã giúp Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác quân sự, quốc phòng, xây dựng và hoạt động của KVPT, trình độ SSCĐ, chất lượng huấn luyện, diễn tập, hội thi, hội thao của LLVT Quân khu chuyển biến rõ rệt. Công tác hậu cần, tài chính, kỹ thuật đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ. Xây dựng cơ quan, đơn vị VMTD có nhiều chuyển biến tiến bộ. Đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội được cải thiện. Đảng bộ vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên được nâng lên.
Để hoàn thành tốt các nhiệm vụ trong tình hình mới, Bộ Tham mưu tập trung thực hiện những nội dung trọng tâm đó là:
Quán triệt sâu sắc đường lối chính trị, quân sự của Đảng, thực hiện nghiêm chỉ thị, nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân khu lần thứ XV. Phát huy trí tuệ, sáng tạo, đoàn kết thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tham mưu lần thứ XX, nhiệm kỳ 2020-2025, nhất là 3 khâu đột phá mà Nghị quyết đại hội đã xác định.
Chủ động nắm, dự báo, đánh giá đúng tình hình mọi mặt; nắm vững và vận dụng sáng tạo các nguyên tắc, hình thức tác chiến, xây dựng, hoàn thiện các kế hoạch, phương án tác chiến phù hợp ý định và nhiệm vụ cấp trên giao. Phát huy hiệu quả trình độ kỹ thuật, chiến thuật, tổ chức biên chế, truyền thống sở trường, cách đánh của LLVT Quân khu; vận dụng tốt địa hình, thời tiết, khí hậu, thủy văn; hạn chế chỗ mạnh, khai thác triệt để chỗ yếu của địch.
Quán triệt sâu sắc phương châm, nguyên tắc, chỉ lệnh huấn luyện của Bộ, tham mưu, giúp Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu tổ chức, chỉ huy, chỉ đạo chặt chẽ, toàn diện công tác huấn luyện chiến đấu và huấn luyện chiến dịch, không ngừng nâng cao trình độ kỹ thuật, chiến thuật, thể lực, ý thức tổ chức kỷ luật của LLVT, nâng cao năng lực tổ chức, chỉ huy của đội ngũ cán bộ và cơ quan tham mưu các cấp.
Tiếp tục đổi mới phương pháp, tác phong công tác theo hướng khoa học, tập trung, sâu sát, quyết liệt, nói đi đôi với làm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, coi trọng hiệu quả, không hình thức; làm việc có chương trình, kế hoạch, phân công, phân cấp cụ thể, rõ ràng. Bám sát cơ sở, tôn trọng lắng nghe và giải quyết kịp thời nguyện vọng chính đáng của cấp dưới; kiên quyết ngăn chặn dân chủ hình thức, bệnh thành tích, giấu giếm khuyết điểm, thờ ơ vô cảm, nói không đi đôi với làm.
Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, tổ chức hiệp đồng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật đồng bộ, kịp thời, vững chắc, phục vụ LLVT xây dựng và chiến đấu thắng lợi. Ra sức xây dựng Đảng bộ Bộ Tham mưu TSVM gắn với xây dựng cơ quan, đơn vị VMTD, không ngừng nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của cơ quan tham mưu. Nâng cao chất lượng hiệu quả công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên; thực hiện quy định về trách nhiệm nêu gương. Đấu tranh ngăn chặn những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm kỷ luật. Tổ chức kiểm điểm, đánh giá xếp loại chất lượng tổ chức đảng, đảng viên đúng thực chất.
Tự hào với chặng đường vinh quang 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của LLVT Quân khu hôm nay, cán bộ, chiến sĩ cơ quan, đơn vị Bộ Tham mưu thêm gắn bó, tin tưởng, quyết tâm xây dựng Đảng bộ TSVM, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.