Đại tá Lê Quốc Thành, Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh Cao Bằng cho biết: Bộ CHQS tỉnh đã phối hợp với các sở, ban, ngành tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Đề án số 25/ĐA-UBND ngày 26-2-2021 về xây dựng lực lượng và bảo đảm chế độ, chính sách cho DQTV tỉnh giai đoạn 2021-2025. Theo đó, chỉ đạo cơ quan quân sự các cấp tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch tổ chức quán triệt, học tập, triển khai Luật DQTV cho cán bộ các cấp với hình thức, phương pháp tuyên truyền phong phú; gắn tuyên truyền Luật DQTV với tuyên truyền Luật Nghĩa vụ quân sự; nhiệm vụ công tác QP, QSĐP… Qua đó, tạo sự chuyển biến rõ nét về nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân và LLVT tỉnh trong thực hiện Luật DQTV.

Tiểu đội dân quân thường trực xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc phối hợp với bộ đội biên phòng tuần tra, phát quang đường biên, cột mốc.

Bám sát quy định của Luật DQTV, công tác xây dựng lực lượng DQTV được tỉnh Cao Bằng quan tâm chú trọng. Các bước quy trình tổ chức xây dựng lực lượng DQTV từ đăng ký, quản lý công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ tham gia DQTV đến tuyển chọn, kết nạp… được các đơn vị, địa phương trong tỉnh tiến hành nghiêm túc, đảm bảo công khai, dân chủ, chặt chẽ từ cơ sở; có quy mô, thành phần, số lượng hợp lý, chất lượng ngày càng cao, phù hợp với từng địa bàn, chú trọng những địa bàn trọng điểm về quốc phòng - an ninh, khu vực biên giới. Trong đó, tập trung xây dựng lực lượng DQTV nòng cốt, nhất là dân quân cơ động, thường trực, binh chủng, lực lượng tự vệ trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Hiện nay, lực lượng DQTV tỉnh Cao Bằng có 241 cơ sở, 14 tiểu đội dân quân thường trực. Tổng số DQTV chiếm 2,6% so với dân số; chất lượng chính trị được nâng cao, tỷ lệ đảng viên đạt 22,2% (tăng 1,3% so với năm 2019), đoàn viên đạt trên 65%. 13 chi bộ quân sự xã, phường, thị trấn tiếp tục hoạt động có nền nếp, đạt hiệu quả. Đặc biệt, thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng và Quân khu về xây dựng mô hình điểm về DQTV, năm 2021 Bộ CHQS tỉnh Cao Bằng lựa chọn 1 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố xây dựng mô hình điểm “Đơn vị tự vệ trong doanh nghiệp có tổ chức đảng” bước đầu đạt kết quả tốt.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân sự Ban CHQS cấp xã, phường, thị trấn là một trong những kết quả nổi bật. Từ năm 2009 đến nay, các địa phương đã tạo nguồn và đưa đi đào tạo 465 cán bộ Ban CHQS cấp xã, đến tháng 10-2022 có 449 học viên tốt nghiệp và trên 90% cán bộ sau khi đào tạo đã được bố trí sử dụng theo quy định. Đồng thời, củng cố kiện toàn đủ chức danh cán bộ Ban CHQS các cơ quan, tổ chức, cán bộ đơn vị DQTV. Qua đó, tạo bước chuyển biến quan trọng về xây dựng lực lượng DQTV.

Trung tá Trần Hà Trường, Trưởng ban DQTV, Phòng Tham mưu, Bộ CHQS tỉnh Cao Bằng cho biết: Công tác huấn luyện quân sự, giáo dục chính trị, phổ biến giáo dục pháp luật cho DQTV được cơ quan quân sự các cấp tích cực đổi mới nội dung, hình thức. Những năm qua, các địa phương đã tổ chức  trên 400 lớp tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ cán bộ quân sự cấp xã, phường, thị trấn, thôn đội trưởng, cơ quan quân sự tổ chức các cấp; huấn luyện cho 100% cơ sở DQTV theo quy định với quân số tham gia đạt 99,8% trở lên; kết quả huấn luyện đạt khá trở lên. 

Công tác bảo đảm chế độ chính sách đối với DQTV được cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp quan tâm thực hiện đúng quy định của Luật. Mặc dù còn khó khăn về kinh tế, các huyện, thành phố đã xây dựng, ban hành các quyết định về mức trợ cấp ngày công đối với DQTV khi tham gia huấn luyện đạt mức 150.000 đồng/người/ngày; chi trả phụ cấp trách nhiệm cho cán bộ Ban CHQS cấp xã, cơ quan, tổ chức theo đúng quy định. Cùng với đó, quan tâm quy hoạch, đầu tư kinh phí xây dựng thao trường huấn luyện, mua sắm công cụ hỗ trợ cho DQTV; đối với các tiểu đội dân quân thường trực các xã biên giới, đến nay đã xây dựng được 14 nhà ở, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của DQTV.

Lực lượng dân quân cơ động tham gia thực binh trong diễn tập KVPT huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng.

Hoạt động của lực lượng DQTV được thực hiện chặt chẽ theo đúng quy định của pháp luật; nội dung, hình thức hoạt động sát với đặc điểm, nhiệm vụ, nhất là ở địa bàn biên giới. Tỉnh đã chỉ đạo diễn tập chiến đấu phòng thủ cấp xã đạt 25% và huy động hàng trăm nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ DQTV tham gia các cuộc diễn tập khu vực phòng thủ, phòng chống lụt bão, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn ở các cấp đạt kết quả tốt. Tổ chức tốt hội thao, hội thi dân quân thường trực các xã biên giới; hội thao trung đội dân quân cơ động năm 2020, 2022 cấp tỉnh. Lực lượng DQTV ở các địa phương duy trì có nền nếp chế độ SSCĐ; xây dựng và triển khai tốt các kế hoạch hoạt động, quy chế phối hợp với các lực lượng theo Nghị định 03/2019/NĐ-CP của Chính phủ, qua đó góp phần bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, đấu tranh chống lấn chiếm đường biên, cột mốc. Trong thời điểm dịch Covid-19 bùng phát, lực lượng dân quân đã tham gia phòng, chống dịch tại 70 chốt kiểm soát dịch, 6 khu cách ly, góp phần quan trọng kiểm soát, đẩy lùi dịch bệnh. 

Những kết quả trong triển khai thực hiện Luật DQTV trên địa bàn tỉnh Cao Bằng thời gian qua là cơ sở tiếp tục đưa Luật DQTV vào cuộc sống, xây dựng lực lượng DQTV trên địa bàn tỉnh “vững mạnh, rộng khắp”, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Bài và ảnh: Việt Hoà