Giữa núi rừng biên giới Cao Bằng, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đội dân quân thường trực xã Xuân Trường ngày đêm bám chốt, bám dân, bám biên cương. Từ tuần tra, canh gác, phối hợp giữ gìn an ninh trật tự đến giúp nhân dân phát triển kinh tế, xóa nhà tạm, khắc phục thiên tai..., những người lính “sao vuông” đang góp phần giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia, tô thắm hình ảnh lực lượng dân quân tự vệ nơi “phên giậu” Tổ quốc.

Cán bộ, chiến sĩ Tiểu đội dân quân thường trực xã Xuân Trường giúp nhân dân thu hoạch lúa.
Đúng dịp tháng Tư lịch sử, chúng tôi có mặt tại chốt Tiểu đội dân quân thường trực (DQTT) xã Xuân Trường, tỉnh Cao Bằng, khi cán bộ, chiến sĩ đang chuẩn bị lên đường phối hợp tuần tra đường biên, cột mốc cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Xuân Trường. Với những người lính “sao vuông”, đường tuần tra cũng là con đường quen thuộc mỗi mùa lên nương rẫy, thuộc từng khúc cua, đoạn dốc, nên mỗi chuyến đi càng thêm vững bước.
Bên cột mốc chủ quyền, niềm tự hào hiện rõ trên gương mặt từng chiến sĩ. Tiểu đội trưởng Hoàng Văn Đạo cho biết, dù điều kiện còn nhiều khó khăn, cán bộ, chiến sĩ trong tiểu đội luôn đoàn kết, nêu cao trách nhiệm, duy trì nghiêm chế độ trực SSCĐ, thường xuyên bám chốt, bám biên, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Thực hiện Đề án xây dựng lực lượng DQTT các xã biên giới giai đoạn 2015-2025 của tỉnh Cao Bằng, Tiểu đội DQTT xã Xuân Trường được thành lập cuối năm 2019. Nhiệm vụ của đơn vị là trực SSCĐ; phối hợp với Trung đội dân quân cơ động và các lực lượng chức năng giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn; đồng thời tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, làm công tác vận động quần chúng ở khu vực biên giới.
Theo Thiếu tá Nông Xuân Trường, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Xuân Trường, sau khi sáp nhập với xã Hồng An và tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban CHQS xã đã chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền từng bước ổn định biên chế, tổ chức, chú trọng xây dựng, huấn luyện lực lượng dân quân tự vệ. Đến nay, tỷ lệ đảng viên trong lực lượng DQTT đạt 50%. Trong điều kiện còn không ít khó khăn, chính tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực và ý chí vượt khó của cán bộ, chiến sĩ đã tạo nên sức mạnh của lực lượng nơi tuyến đầu, góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ đường biên, mốc giới.
Sau sáp nhập đơn vị hành chính, xã Xuân Trường có 17 xóm, trong đó 2 xóm giáp biên giới. Địa bàn rộng, đời sống nhân dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, trình độ dân trí không đồng đều, giao thông ở một số xóm còn khó khăn. Trong khi đó, tình trạng buôn lậu, xuất, nhập cảnh trái phép có thời điểm diễn biến phức tạp. Trước yêu cầu nhiệm vụ đặt ra, cấp ủy, chính quyền địa phương đã phát huy tốt vai trò nòng cốt của lực lượng dân quân trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương.
Ban CHQS xã tham mưu xây dựng đầy đủ kế hoạch huấn luyện, tiến trình biểu, giáo án, bài giảng, thao trường, bãi tập, mô hình học cụ; cử cán bộ trực tiếp huấn luyện sát thực tế. Ngoài các nội dung theo chương trình quy định, đơn vị còn tổ chức cho Trung đội dân quân và Tiểu đội DQTT luyện tập phương án chiến đấu tại chỗ, phương án bảo vệ mục tiêu quan trọng; phối hợp với Đồn Biên phòng Xuân Trường huấn luyện Luật Biên giới quốc gia, quy chế bảo vệ biên giới, phương pháp nắm, thu thập tình hình, tổ chức tuần tra, luyện tập theo phương án tác chiến. Kết quả kiểm tra huấn luyện năm 2025, 100% khoa mục đạt yêu cầu, hơn 80% đạt khá, giỏi.
Tham gia quản lý đường biên giới dài 12,7km, thời gian qua, Tiểu đội DQTT xã Xuân Trường đã phối hợp cùng Tổ đội vận động quần chúng của Đồn Biên phòng Xuân Trường tổ chức gần 200 lượt tuần tra; phát quang hơn 8km đường biên, tầm nhìn cột mốc, nhất là tại các xóm sát biên. Khi tình hình xuất, nhập cảnh trái phép, xâm canh, xâm cư, đốt nương làm rẫy hoặc hoạt động buôn lậu tiềm ẩn phức tạp, đơn vị đều chủ động tăng cường quân số, đẩy mạnh tuần tra, canh gác, góp phần giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ SSCĐ, lực lượng dân quân xã còn thường xuyên bám địa bàn, tuyên truyền để nhân dân chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền 3 văn kiện pháp lý về biên giới; vận động nhân dân đăng ký bảo vệ đường biên, mốc giới, thực hiện tốt công tác đối ngoại nhân dân, chung tay xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, phát triển.
Cùng với đó, lực lượng dân quân tự vệ xã và Tiểu đội DQTT tích cực tham gia phong trào thi đua “LLVT Cao Bằng chung sức xây dựng nông thôn mới”. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng dân quân đã đóng góp hơn 800 ngày công giúp vận chuyển vật liệu hỗ trợ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát; cùng các lực lượng san lấp, phát quang, bê tông hóa hơn 2km đường giao thông nông thôn; giúp gia đình chính sách, gia đình khó khăn sửa chữa nhà cửa, thu hoạch mùa màng; tham gia phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, phòng, chống cháy rừng.
Đồng chí Nông Hữu Quyết, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Xuân Trường cho biết, địa phương luôn quan tâm bảo đảm chế độ, chính sách, tạo điều kiện để cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác. Được chăm lo, huấn luyện, rèn luyện tốt, cán bộ, chiến sĩ tiểu đội DQTT luôn xác định rõ trách nhiệm, có nhiều đóng góp thiết thực cho địa phương.
Giữa núi rừng biên cương, những người lính “sao vuông” xã Xuân Trường vẫn lặng thầm bám chốt. Sự có mặt của các anh không chỉ góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ vững chắc đường biên, mốc giới, mà còn góp phần củng cố thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc.