Quan điểm chỉ đạo và nguyên tắc triển khai

Quan điểm chỉ đạo

Quan điểm chỉ đạo trong xây dựng “lá chắn tư tưởng” phải quán triệt sâu sắc nguyên tắc kiên định nền tảng tư tưởng, đồng thời chủ động, tiến công trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nếu chỉ “giữ” mà không “đấu tranh”, hoặc chỉ “chống” mà không “xây”, thì đều không đủ sức tạo nên thế trận tư tưởng vững chắc. Do đó, cần kết hợp chặt chẽ giữa “xây”, củng cố niềm tin, phát triển lý luận, lan tỏa giá trị tích cực với “chống”, phản bác kịp thời, sắc bén các luận điệu xuyên tạc. Văn kiện Đại hội XIV khẳng định: “Giữ vững bà tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”[1]. Đồng thời, phải lấy cán bộ, đảng viên làm hạt nhân, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, tạo thành “lá chắn xã hội” vững chắc, có sức đề kháng cao trước mọi tác động tiêu cực.

Nguyên tắc triển khai

Nguyên tắc triển khai xây dựng “lá chắn tư tưởng” đòi hỏi sự thống nhất chặt chẽ giữa tính Đảng, tính khoa học, tính chiến đấu và tính thuyết phục – những tiêu chí bảo đảm cho hiệu quả bền vững của công tác đấu tranh tư tưởng. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nếu thiếu cơ sở khoa học và lập luận sắc bén, hoạt động phản bác dễ rơi vào cảm tính; ngược lại, nếu thiếu tính chiến đấu, sẽ không đủ sức ngăn chặn các luận điệu xuyên tạc. Vì vậy, cần bảo đảm xử lý thông tin nhanh nhạy, kịp thời, đúng đối tượng, đúng không gian, đặc biệt trên môi trường số, nơi các quan điểm sai trái lan truyền với tốc độ cao. Đồng thời, đấu tranh tư tưởng phải gắn chặt với nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, củng cố quốc phòng – an ninh, bởi thực tiễn phát triển chính là cơ sở thuyết phục nhất.

Hệ giải pháp đồng bộ, có tính khả thi cao

Nhóm giải pháp về lý luận

Nhóm giải pháp về lý luận giữ vai trò nền tảng trong xây dựng “lá chắn tư tưởng”, bởi đây là lĩnh vực trực tiếp tạo ra cơ sở khoa học và sức thuyết phục cho toàn bộ hoạt động đấu tranh. Trước hết, cần tiếp tục bổ sung, phát triển nền tảng tư tưởng trên cơ sở tổng kết thực tiễn sâu sắc, gắn nghiên cứu lý luận với những vấn đề mới nảy sinh, qua đó nâng cao khả năng dẫn dắt và định hướng. Kinh nghiệm đấu tranh cho thấy, nơi nào lý luận được làm rõ, kịp thời, nơi đó các luận điệu sai trái khó có đất sống. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống luận cứ sắc bén, logic nhưng dễ tiếp cận, phù hợp với nhiều đối tượng, nhằm chủ động định hướng dư luận xã hội. Bên cạnh đó, phải đổi mới phương thức truyền tải lý luận theo hướng ngắn gọn, hiện đại, tận dụng công nghệ số để “… đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính”[2], tăng sức lan tỏa, đáp ứng yêu cầu đấu tranh trong bối cảnh mới.

Nhóm giải pháp về tổ chức – lực lượng

Nhóm giải pháp về tổ chức – lực lượng giữ vai trò then chốt trong việc chuyển hóa nhận thức thành hành động có hiệu quả trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trước hết, cần tiếp tục kiện toàn các lực lượng chuyên trách, bảo đảm tính tinh gọn, chuyên sâu, có năng lực xử lý các tình huống tư tưởng phức tạp; đồng thời nâng cao cơ chế phối hợp liên ngành để tạo sức mạnh tổng hợp, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nhiều luận điệu sai trái chỉ có thể được ngăn chặn hiệu quả khi có cơ chế phản ứng nhanh, kịp thời cung cấp thông tin chính xác, định hướng dư luận ngay từ sớm. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của các tổ chức chính trị – xã hội trong việc xây dựng “thế trận lòng dân”, bởi chính sự đồng thuận và niềm tin của nhân dân là nền tảng vững chắc nhất để vô hiệu hóa mọi âm mưu xuyên tạc.

Nhóm giải pháp về cán bộ

Nhóm giải pháp về cán bộ là khâu then chốt, quyết định hiệu quả thực chất của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng trong tình hình mới. Trước hết, cần nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực lý luận và kỹ năng đấu tranh cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, giúp họ đủ sức nhận diện, phân tích và phản bác các luận điệu sai trái một cách khoa học, thuyết phục. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nơi nào cán bộ vững vàng về tư tưởng, nơi đó “lá chắn” được củng cố từ bên trong. Đồng thời, phải xây dựng đội ngũ “chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, thông tin” có trình độ cao, nhạy bén, làm chủ công nghệ, có khả năng tác chiến hiệu quả trên không gian mạng. Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các cấp, nhất là cấp chiến lực và cấp cơ sở, có đủ phẩm chất, năng lực, trình độ chuyên môn, thực sự chuyên nghiệp …”[3]. Bên cạnh đó, cần đề cao trách nhiệm nêu gương, tính tiền phong của cán bộ, đảng viên, bởi chính hành động thực tiễn là minh chứng thuyết phục nhất để củng cố niềm tin và phản bác các quan điểm sai trái.

Nhóm giải pháp về truyền thông – dư luận xã hội

Nhóm giải pháp về truyền thông – dư luận xã hội có ý nghĩa đặc biệt trong việc chủ động định hướng nhận thức và tạo “sức đề kháng” cho xã hội trước các luận điệu sai trái. Trước hết, cần chiếm lĩnh không gian thông tin bằng các sản phẩm chính thống, tích cực, có sức thuyết phục cao, qua đó dẫn dắt dư luận theo hướng đúng đắn. Kinh nghiệm đấu tranh cho thấy, nơi nào thông tin chính thống được cung cấp kịp thời, đầy đủ, nơi đó các thông tin xuyên tạc khó lan rộng. Đồng thời, phải đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, kết hợp hiệu quả giữa báo chí truyền thống và các nền tảng số để tăng khả năng tiếp cận. Bên cạnh đó, cần kịp thời bóc trần, phản bác các luận điệu sai trái bằng lập luận sắc bén, có chứng cứ, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng.

Nhóm giải pháp về công nghệ và không gian mạng

Trong bối cảnh chuyển đổi số, nhóm giải pháp về công nghệ và không gian mạng giữ vai trò mũi nhọn trong xây dựng “lá chắn tư tưởng” hiện đại. Trước hết, cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để phát hiện sớm, cảnh báo kịp thời và xử lý hiệu quả các luồng thông tin xấu độc; kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nếu chậm trễ, thông tin sai trái sẽ lan rộng theo cấp số nhân, gây khó khăn cho công tác kiểm soát. Đồng thời, việc xây dựng hệ sinh thái truyền thông số lành mạnh, với nội dung tích cực, chính thống, sẽ góp phần nâng cao “sức đề kháng” xã hội trước các luận điệu xuyên tạc. Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và các nền tảng số trong việc kiểm soát, gỡ bỏ thông tin sai trái, bảo đảm môi trường thông tin minh bạch, an toàn, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách

Nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách giữ vai trò bảo đảm tính bền vững và hiệu lực của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, hệ thống quy định pháp lý theo hướng đồng bộ, rõ ràng, đủ sức điều chỉnh các hành vi phát tán thông tin sai trái, nhất là trên không gian mạng. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nơi nào khung pháp lý chặt chẽ, nơi đó hiệu quả đấu tranh được nâng cao rõ rệt. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế khuyến khích, bảo vệ lực lượng tham gia đấu tranh, tạo động lực và sự yên tâm công tác.

Phát triển nền tảng tư tưởng không làm thay đổi mà chính là củng cố, làm sâu sắc bản chất lãnh đạo của Đảng; mọi luận điệu về “biến chất lãnh đạo” đều là xuyên tạc, cần kiên quyết bác bỏ trên cả phương diện lý luận và thực tiễn. Kinh nghiệm đấu tranh cho thấy, xây dựng “lá chắn tư tưởng” vững chắc là điều kiện tiên quyết để giữ vững ổn định chính trị, tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Đồng thời, cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, hoàn thiện lý luận và nâng cao hiệu quả đấu tranh trong bối cảnh mới.

Thượng tá TRẦN QUỐC CƯỜNG, Phó Chính ủy Sư đoàn 3

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Sđd, tr.73-74.

[2] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Sđd, tr. 82.

[3] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Sđd, tr. 129.