Đại tá, nhà báo ĐỖ PHÚ THỌ (*)

Với hơn 40 năm làm báo, tôi đã tham gia cộng tác với hàng trăm cơ quan báo chí, viết hàng nghìn tác phẩm. Thế nhưng nếu ai đó hỏi tôi: “Yêu tờ báo nào nhất”, tôi sẽ trả lời ngay: “Đó là Báo Quân khu 1”. 

Các đại biểu tham gia tọa đàm, trao đổi “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền trên Báo Quân khu 1” (năm 2023).     Ảnh: MẠNH QUỲNH​

“Duyên, nợ” với  Chiến khu Việt Bắc 

Việt Bắc bao gồm các tỉnh thuộc vùng Đông Bắc của Tổ quốc, từ bao đời nay luôn là “phên giậu” vững bền của quốc gia. Từ ngày có Đảng, Việt Bắc trở thành “cái nôi của cách mạng”, nơi ra đời các Đội Cứu Quốc quân 1, Cứu Quốc quân 2, Cứu Quốc quân 3 và Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân - tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay. 

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Chiến khu Việt Bắc là “An toàn khu”, là “Thủ đô kháng chiến” và là “Chiến trường chính của chiến trường Bắc Bộ”, nơi diễn ra những cuộc chiến đấu và chiến thắng đã đi vào lịch sử hào hùng của dân tộc như Chiến thắng Việt Bắc năm 1947,  Chiến thắng Biên giới năm 1950, Đông Xuân 1953-1954…

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Việt Bắc trở thành hậu phương lớn của hậu phương cả nước, “cảng nổi” giữ vai trò giao lưu quốc tế, đón nhận, trung chuyển hàng viện trợ từ các nước xã hội chủ nghĩa và bạn bè quốc tế chi viện cho chiến trường miền Nam, nơi đọ sức quyết liệt cuộc chiến tranh bằng không quân của địch.

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, Việt Bắc trở thành tuyến phòng thủ đặc biệt quan trọng ngăn bước quân thù. 

Chính vì vị trí đặc biệt quan trọng của Việt Bắc – Quân khu 1 nên vùng đất thiêng này luôn là niềm cảm hứng, là chủ đề khai thác, là đề tài hấp dẫn của các nhà báo, trong đó có tôi. Nhiều tác phẩm tôi viết ở vùng Việt Bắc đã được bạn đọc mến mộ, được nhận giải báo chí. Tỉnh Cao Bằng đã kết nạp tôi là “công dân danh dự” của tỉnh. Các nhà báo của Quân khu 1 đã trở thành những “cộng tác viên bấm nút” khi tôi công tác tại Báo Quân đội nhân dân và  là “chiến hữu” đặc biệt trong những lần đi công tác ở vùng Việt Bắc. 

Đại tá, nhà báo Đỗ Phú Thọ.

“Hơn một năm ăn nằm với Báo Quân khu”

Đó là câu nói vui của tôi tại bữa cơm chia tay với Báo Quân khu 1 được tổ chức ngay tại phòng họp của Báo vào cuối tháng 7 năm 2017. 

Tháng 5 năm 2016, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký Quyết định điều động bổ nhiệm tôi từ vị trí Phó Tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân, đảm nhận chức vụ Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 1. Khi về nhận nhiệm vụ tại Quân khu, tôi được giao nhiệm vụ trực tiếp phụ trách công tác thông tin, tuyên truyền của Quân khu, trong đó có Báo Quân khu 1. Theo nguyện vọng của tôi, việc sinh hoạt Đảng cũng được Cục Chính trị Quân khu chuyển về Chi bộ Báo Quân khu 1. Vợ con ở Hà Nội, lại có “máu nghề báo”, nên phần lớn thời gian trong hơn một năm ở Quân khu 1, tôi đều dành cho Báo Quân khu.

Nhiệm vụ đầu tiên được Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 1 giao khi nhận nhiệm vụ tại Quân khu là tổ chức thật tốt Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống của Báo Chiến khu – Việt Bắc – Quân khu 1, trong đó có việc chuẩn bị các bài viết, bài phát biểu của các thủ trưởng Quân khu trong Lễ kỷ niệm và đăng tải trên Báo Quân khu (số báo đặc biệt chào mừng 70 năm ngày Báo ra đời). 

Tôi bàn với nhà báo Khương Doãn, Tổng Biên tập Báo Quân khu 1, nhân sự kiện 70 năm thành lập, nên có các bài tuyên truyền hoạt động và lịch sử truyền thống của Báo trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tôi xung phong viết bài đăng trên Báo Nhân Dân, Khương Doãn viết bài đăng trên Báo Quân đội nhân dân; cung cấp các tư liệu để 6 cơ quan báo, 6 cơ quan đài phát thanh-truyền hình của 6 tỉnh trên địa bàn Quân khu đăng, phát tin bài. Nhờ vậy mà kỷ niệm thành lập Báo đã thực sự là ngày hội của những người làm báo trên cả vùng Việt Bắc. 

Vừa là người phụ trách, vừa là đảng viên trong Chi bộ, nên tôi được tham dự hầu như tất cả các hoạt động của Báo Quân khu trong hơn 1 năm tôi công tác ở Quân khu, đặc biệt là được tham gia bàn và quyết định nội dung từng số báo, từng chương trình phát thanh-truyền hình của Quân khu phát trên Đài phát thanh-truyền hình các tỉnh trên địa bàn. 

Để tăng sức chiến đấu của Báo, tôi đề xuất với chi bộ mở chuyên mục mới mang tên “Vấn đề tuần này” đề cập đến những vấn đề mà bạn đọc của Báo và dư luận quan tâm, bức xúc như đổi mới công tác giáo dục chính trị, bảo đảm dân chủ thực chất, quản lý chặt kinh phí huấn luyện… Chuyên mục này ban đầu do tôi trực tiếp viết, sau đó các phóng viên, biên tập viên của Báo và các cộng tác viên cũng tham gia viết bài, được cán bộ, chiến sĩ và dư luận quan tâm. Tôi nhớ mãi bài báo “Hai cách tăng gia” của tôi viết trên Báo Quân khu 1 về thực tế hai đơn vị cạnh nhau. Một đơn vị quan tâm thực sự đến việc tăng gia ở cấp tiểu đội, trung đội, lựa chọn loại rau xanh phù hợp với mùa vụ nên quanh năm đủ rau xanh. Còn một đơn vị tăng gia “chạy theo thành tích” với những khu tăng gia tập trung rất đẹp, nhưng lại thiếu rau xanh, phải đi mua ngoài chợ với giá rất cao lại không bảo đảm an toàn. Sau khi Báo phát hành, Đảng ủy Quân khu đã chỉ đạo các đơn vị chấn chỉnh. Đơn vị được Báo phê bình đã thay đổi cung cách tổ chức tăng gia và ngay cuối năm đó đã có đủ rau xanh cung cấp cho bộ đội.

Hơn 1 năm ở Quân khu 1, tôi đã may mắn được đến thăm nhiều gia đình cán bộ, phóng viên của Báo Quân khu, được chia sẻ nhiều câu chuyện vui buồn của các thành viên trong ngôi nhà đặc biệt này. Sau này, khi trở lại Báo Quân đội nhân dân, tôi vẫn tiếp tục cộng tác với Báo, tiếp tục đặt bài của các cán bộ, phóng viên, biên tập viên của Báo Quân khu 1. Chính vì những lý do đó mà tôi luôn coi Báo Quân khu 1 là tờ báo thân thương nhất trong cuộc đời làm báo của mình.

(*) Tổng Biên tập Báo Cựu Chiến binh Việt Nam, nguyên Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 1, nguyên Bí thư Đảng ủy-Phó Tổng Biên tập Báo Quân đội nhân dân.