Thiếu tướng Trần Xuân Mạnh, Tư lệnh Quân khu 1

---

Việt Bắc - Quân khu 1 là "chiếc nôi của cách mạng" Việt Nam. Từ tiếng súng Khởi nghĩa Bắc Sơn ngày 27/9/1940 - căn cứ du kích đầu tiên của cả nước, các đội du kích, Cứu quốc quân lần lượt ra đời, trưởng thành. Ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, chọn Pác Bó (Trường Hà, Cao Bằng) làm căn cứ hoạt động, tuyên truyền giác ngộ quần chúng, xây dựng lực lượng. Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân - tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam được thành lập tại Rừng Trần Hưng Đạo (Tam Kim, Cao Bằng), khởi đầu cho truyền thống “Quyết chiến - Quyết thắng, Biết đánh - Biết thắng” của Quân đội ta.

Thiếu tướng Trần Xuân Mạnh, Tư lệnh Quân khu động viên bộ đội trong diễn tập.     Ảnh: NGUYỄN QUỲNH

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Việt Bắc là "Thủ đô kháng chiến", nơi đặt cơ quan đầu não của Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ. Chiến thắng Việt Bắc Thu - Đông 1947 làm phá sản chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh" của địch; chiến thắng Biên giới Thu - Đông 1950 phá vỡ tuyến phòng thủ trên đường số 4, mở ra cục diện mới cho cuộc kháng chiến. Với tinh thần "tất cả cho tiền tuyến", quân và dân Việt Bắc dốc sức người, sức của cho các chiến dịch lớn, góp phần quan trọng vào Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ 1954 “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Việt Bắc là "cảng nổi", là hậu phương vững chắc, là cửa ngõ tiếp nhận, trung chuyển hàng viện trợ quốc tế chi viện chiến trường miền Nam; cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân các dân tộc bám trụ, bảo vệ các tuyến giao thông huyết mạch, các cơ sở công nghiệp, kinh tế trọng yếu. Hàng vạn người con của quê hương Việt Bắc đã hăng hái lên đường, xung phong ra tiền tuyến, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, quân và dân Quân khu 1 kiên cường bám trụ, quyết giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Thời kỳ đổi mới, LLVT Quân khu 1 tiếp tục là nòng cốt bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới, giữ vững ổn định chính trị, tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, củng cố tiềm lực quốc phòng và an ninh trên địa bàn ngày càng vững mạnh.

Thiếu tướng Trần Xuân Mạnh, Tư lệnh Quân khu kiểm tra công tác huấn luyện tại Sư đoàn 3. Ảnh: TH

Thiếu tướng Trần Xuân Mạnh, Tư lệnh Quân khu kiểm tra công tác huấn luyện tại Trung đoàn 123, Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn.  Ảnh: BÙI HIỆP

Góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của Quân khu 1 - Việt Bắc, 24.230 người con ưu tú các đơn vị LLVT Quân khu đã anh dũng hy sinh; có 334 tập thể, 147 cá nhân trên địa bàn Quân khu được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, 2.367 bà mẹ được phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng... Những cống hiến, hy sinh và chiến công, thành tích xuất sắc của LLVT Quân khu 1 đã kết tinh thành truyền thống "Trung hiếu, Tiên phong, Đoàn kết, Chiến thắng", trở thành mạch nguồn, sức mạnh tinh thần vô giá, luôn thống nhất chặt chẽ với những giá trị văn hóa, phẩm chất tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, tiếp tục được giữ gìn, bồi đắp và phát huy trong giai đoạn cách mạng mới.

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu đã triển khai toàn diện, đồng bộ và quyết liệt các mặt công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, nhiều nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc.

Chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của LLVT Quân khu được nâng lên; duy trì nghiêm chế độ SSCĐ, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn các sự kiện chính trị trọng đại và các đoàn công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng đến thăm, làm việc trên địa bàn. Các quyết tâm, kế hoạch, văn kiện tác chiến được điều chỉnh sát tình hình; công tác huấn luyện, diễn tập chặt chẽ, đúng quy định, an toàn tuyệt đối. Tổ chức lực lượng được điều chỉnh “tinh, gọn, mạnh”, phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp; công tác giao nhận quân đạt 100% chỉ tiêu, chất lượng chính trị, văn hóa của thanh niên nhập ngũ tiếp tục được nâng lên.

Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân khu kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu của Tiểu đội dân quân thường trực, Ban CHQS xã Lũng Nặm, tỉnh Cao Bằng.  Ảnh: KHƯƠNG QUANG

Khu vực phòng thủ và thế trận quốc phòng toàn dân được củng cố, gắn chặt quốc phòng với phát triển kinh tế - xã hội. LLVT Quân khu phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền các địa phương giữ vững chủ quyền, biên giới, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội; tích cực tham gia xây dựng hạ tầng, phát triển kinh tế, ứng phó kịp thời với thiên tai, bão lũ; thực hiện tốt công tác dân vận, chính sách hậu phương quân đội.

Cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 346 hành quân diễn tập.  Ảnh: DUY LINH

Công tác xây dựng tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn được chú trọng; hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị thực hiện nền nếp, hiệu quả, bám sát yêu cầu nhiệm vụ của LLVT Quân khu. Giữ vững đoàn kết, kỷ cương, chất lượng sinh hoạt của các tổ chức đảng, vai trò tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì các cấp được đề cao. LLVT Quân khu luôn chủ động đấu tranh phản bác quan điểm sai trái thù địch, âm mưu thủ đoạn “Diễn biến hòa bình”, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng.

Thời gian tới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, xung đột vũ trang, tranh chấp chủ quyền diễn ra ở nhiều nơi, các vấn đề an ninh phi truyền thống, nhất là thiên tai ngày càng khó dự báo. Trên địa bàn Quân khu, tình hình cơ bản ổn định, song các thế lực thù địch, cơ hội chính trị tăng cường chống phá, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu cao, đòi hỏi LLVT Quân khu phải được xây dựng vững mạnh về mọi mặt, có chất lượng tổng hợp, sức chiến đấu cao, đủ sức hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Thực hành bắn chiến đấu trong diễn tập bắn đạn thật Trung đoàn 141, Sư đoàn 3. Ảnh: NGUYỄN QUỲNH

Quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết số 44-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIII) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, đặc biệt là phương châm, định hướng chiến lược xây dựng Quân đội trong giai đoạn mới và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với Đảng bộ Quân đội và toàn quân về "2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa" và phương châm "5 vững". Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu xác định: Tập trung xây dựng LLVT Quân khu “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”; xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, khu vực phòng thủ chủ động, vững chắc; thường xuyên nắm chắc địa bàn, dự báo sớm, không để bị động, bất ngờ; giữ yên địa bàn, giữ chắc lòng dân từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Trên cơ sở đó, thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, xây dựng LLVT Quân khu vững mạnh về chính trị. Luôn giữ vững bản chất cách mạng, kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng; giữ vững nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với LLVT. Đẩy mạnh giáo dục truyền thống, phát huy phẩm chất, giá trị văn hóa "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời kỳ mới; kiên quyết đấu tranh ngăn chặn suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa". Xây dựng Đảng bộ Quân khu trong sạch vững mạnh tiêu biểu.

Hai là, chủ động xây dựng các tiềm lực, giữ vững thế trận bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”. Nâng cao năng lực nắm tình hình, nghiên cứu, dự báo chiến lược, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Hoàn chỉnh kế hoạch tác chiến, hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng trên địa bàn, xây dựng khu vực phòng thủ chủ động, vững chắc, có chiều sâu, đủ sức răn đe và sẵn sàng đánh thắng mọi hình thái chiến tranh xâm lược. Huấn luyện, diễn tập phải sát thực tế, lấy bản lĩnh, chất lượng con người làm trung tâm.

Ba là, tiếp tục xây dựng lực lượng “tinh, gọn, mạnh”, hiện đại, làm chủ công nghệ. Thực hiện nghiêm lộ trình điều chỉnh tổ chức lực lượng giai đoạn 2026-2030 theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, bảo đảm sức chiến đấu cao; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, tự động hóa chỉ huy; xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, bản lĩnh, trình độ, năng lực làm chủ vũ khí, trang bị hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Bốn là, nâng cao chất lượng xây dựng nền nếp chính quy, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Thực hiện nghiêm Chỉ thị 76/CT-BQP ngày 28/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về tăng cường công tác giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng, duy trì kỷ luật và bảo đảm an toàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam; Chỉ thị 01/CT-QK ngày 1/1/2026 của Quân khu 1 về nâng cao chất lượng công tác quản lý tư tưởng, chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội và bảo đảm an toàn trong LLVT Quân khu. Thường xuyên giáo dục cán bộ, chiến sĩ nhận thức rõ “kỷ luật là sức mạnh của quân đội”, đi đôi với tăng cường quản lý tư tưởng, quản lý con người, quản lý vũ khí, trang bị. Đề cao trách nhiệm người chỉ huy các cấp, nhất là người đứng đầu, gắn xây dựng chính quy với xây dựng văn hóa quân sự, không ngừng chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện "mẫu mực, tiêu biểu".

Năm là, củng cố nền quốc phòng toàn dân, kết hợp chặt chẽ quốc phòng với kinh tế, đối ngoại. Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu phối hợp chặt chẽ, chỉ đạo cơ quan, đơn vị tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và "thế trận lòng dân" vững chắc. Kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh; làm tốt công tác dân vận, phòng thủ dân sự. Đẩy mạnh đối ngoại quốc phòng, góp phần xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, phát triển.

Vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, phát huy truyền thống "Trung hiếu, Tiên phong, Đoàn kết, Chiến thắng", cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 1 quyết tâm đoàn kết một lòng, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ; xứng đáng là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; luôn xứng danh đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trên quê hương cách mạng Việt Bắc.