Giáp Tết Nguyên đán, chúng tôi tới thăm CCB Dương Đức Thọ trong căn nhà nhỏ ấm cúng. Khuôn mặt hiền lành, phúc hậu, ông từ tốn nhấp từng ngụm trà và kể lại cho chúng tôi nghe những câu chuyện về một thời quân ngũ. 
Tháng 4-1974, khi vừa tròn 19 tuổi, trước tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chàng trai trẻ Dương Đức Thọ xung phong lên đường nhập ngũ và biên chế vào Đại đội 53 (nay là Đại đội 7), Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 12, Sư đoàn 3. Sau khi tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử giải phóng hoàn toàn miền Nam, ông cùng đồng đội ra Bắc để huấn luyện tân binh bổ sung cho chiến trường Tây Nam.

Cuối năm 1978, khi tình hình biên giới phía Bắc diễn biến phức tạp, đơn vị của ông Thọ được lệnh hành quân lên Lạng Sơn và xây dựng trận địa tại huyện Văn Lãng, đây là hướng quan trọng vu hồi đánh địch trấn ải Lạng Sơn. Sau 4 tháng xây dựng, trận địa phòng ngự bám theo sườn núi với hầm hào, địa đạo vững chắc đã được hình thành. 

Cựu chiến binh Đại đội 53 thăm lại chiến trường xưa.

Ông chia sẻ: “Đảng ủy, chỉ huy đơn vị chỉ đạo bộ đội luôn phải tập trung cao độ, không để bất ngờ trước mọi tình huống nên ngay trong dịp Tết Nguyên đán năm 1979, chúng tôi ăn Tết nhưng khẩu súng không rời tay. Sáng ngày 17-2, khi xe tăng, pháo binh địch đồng loạt nổ súng và bộ binh lao qua cột mốc 15, chúng tôi đã kịp thời đánh trả”. 

Ngay trong ngày đầu tiên này, ông Thọ cùng đồng đội đã phối hợp với các lực lượng tiêu diệt 2 xe tăng và 2 xe kéo pháo. Sáng 18-2, sau khi pháo binh nã đạn cả giờ đồng hồ, 12 chiếc xe tăng của địch thọc sâu vào trận địa của ta. Đồng thời, lực lượng bộ binh địch chia 2 hướng tấn công liên tục vào trận địa phòng ngự của Sư đoàn 3. Lường trước tình huống này nên đơn vị ông Thọ đã đào nhiều chiếc hầm rộng 4m, sâu 2m dọc tuyến đường xe cơ giới của địch phải đi qua. 

Bị bất ngờ nên một chiếc xe tăng của địch lọt xuống hầm, 2 chiếc khác bị bắn hạ khi quay đầu bỏ chạy. Kể đến đây, ông Thọ bật cười khi nhớ lại cảnh đơn vị mình kéo chiếc xe tăng lọt xuống hầm lên đường thu vũ khí, lương thực, thực phẩm. Chiếc xe còn nguyên vẹn đó được bổ sung cho quân ta để chống địch. Trong những ngày rực lửa đó, khẩu đội cối của Đại đội 53 do Đại đội phó Dương Đức Thọ chỉ huy đã thực hiện tốt nhiệm vụ ngăn chặn địch, các khẩu cối luôn đỏ nòng, nhiều pháo thủ ù đặc cả hai tai, chỉ nhìn theo lệnh là bắn.

Ngày 22-2-1979 là kỷ niệm khó quên trong đời binh nghiệp của ông Thọ, khi suốt từ sáng sớm ông cùng đồng đội phải chống lại kẻ địch tấn công một cách điên cuồng. Cả ngày hôm đó, cán bộ, chiến sĩ của Đại đội 53 không nghỉ ngơi một phút nào, đạn đều dùng hết. 

Đến khoảng 6 giờ tối, dù trận địa của đơn vị vẫn được giữ vững tuy nhiên nhận được lệnh từ cấp trên, đơn vị tổ chức rút về trấn giữ trận địa ở xã Bình Trung (Văn Lãng). Cũng chính trong trận đánh ngày 22 này, ông Thọ bị thương. Trên đường rút quân, khi nhìn lại phía sau, hình ảnh cả trận địa rực lửa khiến ông Thọ nhớ mãi. Cùng đó là hình ảnh những người đồng đội đã chiến đấu ngoan cường như đồng chí Nguyễn Văn Đấu, đồng chí Nguyễn Văn Mậu… Trong 6 ngày giữ vững trận địa trước sự tấn công của kẻ địch, 14 đồng đội của ông Thọ đã hy sinh và hơn 40 người khác bị thương.

Cựu chiến binh Dương Đức Thọ (ngoài cùng bên trái) cùng đồng đội thăm Đại đội 7, Tiểu đoàn 5 (Trung đoàn 12, Sư đoàn 3).

Nhắc đến những người đồng đội đã ngã xuống, ông Thọ nghẹn ngào: “Anh em trong Đại đội độ tuổi sàn sàn nhau, nhiều người cùng chiến đấu từ khi ở chiến trường miền Nam. Dù mỗi người một quê nhưng ăn ở, huấn luyện với nhau lâu nên chúng tôi như ruột thịt, có gì cũng chia sẻ. Do vậy khi các anh hy sinh, chúng tôi càng quyết tâm phải bảo vệ bằng được biên cương của Tổ quốc”.

Với ý chí đó, ông Thọ và đồng đội ngoan cường chống trả địch trong hơn 30 ngày đêm cho đến khi kẻ địch cơ bản rút về bên kia biên giới. Sau trận đánh lịch sử, Đại đội 53 được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Cá nhân ông Thọ được trao tặng Huân chương Chiến công hạng hai.

40 năm đã trôi qua, các cán bộ, chiến sĩ Đại đội 53 ngày đó chưa bao giờ quên những ngày rực lửa bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Họ đã thành lập Ban liên lạc CCB của Đại đội để thường xuyên gặp gỡ, thăm hỏi, động viên nhau vươn lên trong cuộc sống, tổ chức những chuyến đi thăm lại đơn vị cũ, chiến trường xưa.

Bài và ảnh: VIỆT ANH