* Ba nhóm giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền
(Đại tá, ThS. Đỗ Phú Thọ, Chuyên gia Ban chỉ đạo 35 Quân ủy Trung ương, nguyên Bí thư Đảng ủy, Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân, nguyên Phó chủ nhiệm Chính trị Quân khu 1)

Đại tá Đỗ Phú Thọ.

Bất kỳ cơ quan báo chí nào ở Việt Nam hay trên thế giới muốn nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đều phải quan tâm đến 3 lực lượng quan trọng là: (1) Đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên trong nội bộ tòa soạn. (2) Đội ngũ cộng tác viên, thông tin viên của cơ quan báo chí. (3) Cơ quan chủ quản của cơ quan báo chí. Với Báo Quân khu 1, để nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền có thể nghiên cứu vận dụng 3 nhóm giải pháp cơ bản, đó là: 1- Nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên trong nội bộ tòa soạn. 2- Tăng cường số lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ cộng tác viên, thông tin viên. 3- Tăng cường sự quan tâm, chỉ đạo của cơ quan chủ quản báo chí.

Đội  ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên trong nội bộ tòa soạn (gọi tắt là phóng viên, viết tắt là PV, có nghĩa là “phải viết”, phải làm việc). Đội ngũ này chấp hành theo sự chỉ đạo của cơ quan chủ quản, quyết định chất lượng tác phẩm, công tác biên tập cũng như việc đặt bài của cộng tác viên (CTV), thông tin viên (TTV). Với Báo Quân khu 1, đội ngũ cán bộ, phóng viên tuy không đông đảo, nhưng đều được đào tạo cơ bản, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trách nhiệm, yêu nghề. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền của Báo Quân khu 1 thì đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên cần tiếp tục được đào tạo, bồi dưỡng thêm, được trang bị thêm các trang thiết bị hiện đại và điều quan trọng là cần mạnh dạn hơn nữa, phối hợp chặt chẽ hơn nữa với các cơ quan báo chí, các CTV, TTV khi xây dựng các tuyến bài, vệt bài, tác phẩm báo chí chất lượng cao tham dự Giải báo chí Quốc gia, Giải Búa liềm vàng, Liên hoan phát thanh, truyền hình toàn quốc... và các giải báo chí của các bộ, ngành, địa phương. 

Đội ngũ cộng tác viên, thông tin viên (gọi tắt là thông tin viên -TTV), là những người “thích thì viết”, “tranh thủ viết”. Nếu phát huy được đội ngũ này thì cơ quan báo chí sẽ có những “cây đa, cây đề” am hiểu các lĩnh vực mà đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên của báo không thể làm được. Thông thường ở các cơ quan báo chí các tác phẩm của do CTV, TTV thực hiện chiếm khoảng một nửa dung lượng của tờ báo in, báo điện tử, khoảng một nửa thời gian phát thanh, phát sóng truyền hình. Với Báo Quân khu 1 đội ngũ CTV, TTV đã được thiết lập khá đông đảo tại các đơn vị, nhưng thiếu những chuyên gia giỏi, cây viết “cứng”. Vì thế cần tiếp tục quan tâm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, tăng thêm nguồn kinh phí đặt hàng, tăng nhuận bút, thù lao cho các tác phẩm của các TTV để chuyển từ “thích thì viết”, “tranh thủ viết” sang “thích thú viết”. 

Đối với cơ quan chủ quản báo chí, cần tiếp tục đổi mới công tác lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp đặc thù báo chí, có cơ chế phù hợp trong việc cung cấp thông tin, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động báo chí, tạo tiếng nói chung, sự thống nhất giữa cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí với cơ quan báo chí… nhằm xử lý nhanh, nhạy các vấn đề về truyền thông, nâng cao khả năng định hướng dư luận của Báo Quân khu 1. Tăng cường đầu tư, tăng thêm kinh phí để phát triển Báo Quân khu 1 theo hướng hiện đại trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra nhanh chóng.

* Chú trọng đổi mới giao diện, tăng cường yếu tố đa phương tiện của báo điện tử
(Nhà báo Đỗ Thị Thu Hiên, Phó tổng biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam)

Nhà báo Đỗ Thị Thu Hiên.

Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 31-1-2000, trải qua 23 năm xây dựng, không ngừng phấn đấu, trưởng thành, hiện nay Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam là cơ quan báo chí chủ lực của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam trên mạng Internet, tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam trên mạng Internet; là cơ quan báo chí truyền thông đa ngôn ngữ, đa nền tảng, đa phương tiện. Báo có 11 ấn phẩm (Tiếng Việt, Tiếng Anh, Tiếng Trung, Tiếng Pháp, Tiếng Nga, Tiếng Tây Ban Nha, Truyền  hình internet, Hệ thống Tư liệu - Văn kiện, Trang thông tin điện tử Hồ Chí Minh, Mạng VCNet, Cổng Thông tin điện tử của Đảng) hằng ngày đăng tải từ 300 đến 350 tin, bài. Rating đạt trung bình 3,6 triệu lượt bạn đọc truy cập mỗi ngày, trong đó 60% ở trong nước và 40% từ quốc tế.

Đặc biệt, Hệ thống Tư liệu - Văn kiện đã làm nên “thương hiệu” của báo, đây là kho thông tin tư liệu, dữ liệu, văn bản điện tử số hóa tập trung và số lượng lớn nhất trên Internet về các tác phẩm kinh điển của C.Mác, P.Ăngghen, V.I.Lênin, Hồ Chí Minh; văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam; sách chính trị; văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước; những nghiên cứu mới về Mác - Ăngghen, Lênin, Hồ Chí Minh và các lãnh tụ. Ngoài ra, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam còn quản lý và vận hành Mạng xã hội VCNet (Mạng xã hội Việt Nam - Vietnam Comminication Network). Đây là một nền tảng (platform) nhằm tạo diễn đàn cho cán bộ, đảng viên và nhân dân được cá nhân hóa trong việc bày tỏ quan điểm, trao đổi, chia sẻ, thảo luận, phản biện xã hội… với mục đích bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Với Báo Quân khu 1, qua theo dõi phiên bản điện tử và đọc báo giấy trong mục “đọc báo online”, có thể thấy báo giấy Quân khu 1 được trình bày khá đẹp mắt, hiện đại; báo điện tử cũng có giao diện khá hiện đại, chuyên trang, chuyên mục phong phú theo hướng đa phương tiện, bắp kịp với xu thế phát triển của báo chí hiện đại. Tuy nhiên, phiên bản điện tử dành cho thiết bị thông minh (điện thoại di động thông minh, máy tính bảng…), vì lí do khách quan, vẫn chưa thực sự đầy đủ và tiện ích.

Việc nhúng phiên bản Báo điện tử Quân khu 1 vào nền tảng Internet nói chung và các nền tảng mạng xã hội (facebook, zalo, youtube…) còn hạn chế, nên chưa tạo sức lan tỏa của Báo Quân khu 1 trên các nền tảng mạng xã hội. Nhìn từ kết quả chuyển đổi số trong các cơ quan báo chí nước ta nói chung và từ thực tiễn kết quả ứng dụng chuyển đổi số của Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, tôi xin đóng góp một số ý kiến với Báo Quân khu 1 như sau:

Một là, cần tiếp tục quan tâm đầu tư, thường xuyên nâng cấp, thay đổi, làm mới giao diện của phiên bản Báo Quân khu 1 điện tử. Việc thường xuyên thay đổi giao diện sẽ luôn tạo sự tươi mới cho nội dung và hình thức, đồng thời giúp bạn đọc không bị nhàm chán.

Hai là, cần tiếp tục mở rộng số lượng và chất lượng các chuyên trang, chuyên mục tạo nên yếu tố đa phương tiện của tờ báo, như: làm phong phú thêm chuyên mục “Thư viện ảnh”; nghiên cứu ứng dụng công nghệ Voice để nghe bài báo online...

Ba là, quan tâm đầu tư, làm phong phú phiên bản Báo Quân khu Một điện tử dành cho cho thiết bị thông minh (điện thoại di động thông minh, máy tính bảng…) theo xu thế “mobile first - ưu tiên đầu tiên cho điện thoại” và “mobile only -  chỉ duy nhất dành cho điện thoại”.

Bốn là, tích cực và chủ động nhúng phiên bản Báo Quân khu 1 điện tử vào nền tảng Internet nói chung và các nền tảng mạng xã hội (facebook, zalo, youtube…) để từng bước ứng dụng xu hướng mô hình báo chí đa nền tảng (multi-platform) và ưu tiên phát thông tin lên mạng xã hội (social-first) để thông tin lan tỏa một cách nhanh chóng và mạnh mẽ đến công chúng.

Năm là, chủ động, tích cực tham gia triển khai Quyết định số 348/QĐ-TTg ngày 6-4-2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, trong đó nêu rõ mục tiêu là: Chuyển đổi số báo chí nhằm mục tiêu xây dựng các cơ quan báo chí theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; làm tốt sứ mệnh thông tin tuyên truyền phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, sự nghiệp đổi mới của đất nước; đảm bảo vai trò dẫn dắt, định hướng dư luận xã hội, giữ vững chủ quyền thông tin trên không gian mạng; đổi mới hiệu quả trải nghiệm của độc giả; tạo nguồn thu mới; thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp nội dung số.

* Phát huy khả năng, thế mạnh của báo điện tử trong hoạt động tuyên truyền báo chí
(Đại tá Lê Ngọc Long, Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân)
 

Đại tá Lê Ngọc Long.

Báo Quân đội nhân dân (QĐND) Điện tử của Báo Quân đội nhân dân chính thức đi vào hoạt động từ ngày 20-12-2002. Qua hơn 20 năm hoạt động, Báo QĐND Điện tử đã khẳng định được vai trò, vị thế trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam; giữ vững vị trí là một trong những cơ quan báo chí chính trị hàng đầu của đất nước và Quân đội, có uy tín và bản sắc riêng; cung cấp thông tin chính thống góp phần quan trọng củng cố niềm tin của các tầng lớp nhân dân vào Đảng, Nhà nước và Quân đội.

Đến nay, Báo QĐND Điện tử có 05 phiên bản, gồm: Tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung quốc, tiếng Lào và tiếng Khmer, cùng với đó có 02 chuyên trang, gồm: Chuyên trang Media và chuyên trang Audio. Theo thống kê thứ hạng các website do trang Alexa (Mỹ) thực hiện, đến nay, Báo QĐND Điện tử thường xuyên xếp ở vị trí khoảng 30/1.554 báo điện tử, trang tin điện tử trong nước. Trong lĩnh vực báo chí, Alexa cũng xếp Báo QĐND Điện tử là 01 trong số 10 cơ quan báo chí có thứ hạng cao nhất ở Việt Nam.

Đặc biệt, trong những năm gần đây, trước sự phát triển của khoa học công nghệ, nhất là công nghệ thông tin và sự cạnh tranh diễn ra rất quyết liệt giữa hệ thống báo chí chính thống và mạng xã hội, Báo QĐND Điện tử đã chủ động đẩy mạnh phát triển nội dung trên các nền tảng mạng xã hội, như: Facebook, Zalo, TikTok, YouTube…, thu hút hàng triệu lượt truy cập mỗi tuần.

Thời gian tới, trước yêu cầu mới của nhiệm vụ, Báo QĐND tiếp tục tập trung thực hiện Đề án đầu tư phát triển Báo Quân đội nhân dân theo mô hình cơ quan truyền thông đa phương tiện đến năm 2025 đã được Bộ trưởng Quốc phòng phê duyệt. Theo đó, Báo QĐND nói chung, Báo QĐND Điện tử nói riêng tập trung cập nhật thông tin nhanh, mở rộng, phát triển nội dung tuyên truyền toàn diện, phong phú, xây dựng “hệ sinh thái dữ liệu”, các kho thông tin số về quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng Quân đội; giữ vai trò cơ quan báo chí chủ lực tuyên truyền về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Quân đội; không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, phản động của các thế lực thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; làm tốt chức năng định hướng dư luận.

Cùng với đó, Báo QĐND tiếp tục đổi mới toàn diện cả về nội dung, hình thức, cách thức tổ chức, phối hợp làm báo, đi trước, đón đầu công nghệ thông tin và nền tảng số; xây dựng Báo QĐND Điện tử theo hướng thông minh, hiện đại, tích hợp các loại hình số kết hợp với báo in; nâng cao tính tương tác; trở thành cơ quan báo chí truyền thông chủ lực, đa phương tiện, định hướng dư luận hàng đầu, có uy tín của Quân đội và của quốc gia, với sự đa dạng về các sản phẩm báo điện tử video, audio, longform, infographic, podcast... tọa đàm trực tuyến, trực tiếp, truyền thông trên các nền tảng số...

Đối với Báo Quân khu 1, với nguồn lực về con người và trang bị, phương tiện hiện có, cán bộ, phóng viên của cơ quan đã có nhiều cố gắng trong tổ chức hoạt động nghiệp vụ, nhất là đối với Báo Quân khu 1 điện tử, từng bước khẳng định được vai trò, vị thế, trở thành kênh thông tin quan trọng và tin cậy phản ánh về hoạt động của LLVT Quân khu 1 cũng như kết quả, kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương trên địa bàn.

Trong thời gian tới, để phát huy hơn nữa những khả năng, thế mạnh, nâng cao hiệu quả hoạt động của Báo Quân khu 1 điện tử, cùng với việc không ngừng học tập, nâng cao trình độ nghiệp vụ, cán bộ, phóng viên Báo Quân khu 1 cần chủ động đổi mới phương thức tác nghiệp theo hướng “đa phương tiện”, mạnh dạn tiếp thu, vận dụng sáng tạo những cách thể hiện mới trên báo điện tử, như kết hợp tốt nhiều loại hình báo chí trên một sản phẩm báo chí; tăng cường các video clip, audio; áp dụng các phương thức trình bày hiện đại, như:  Longform, infographic, e-magazine... nhằm thu hút sự quan tâm của bạn đọc, tránh việc báo điện tử chỉ đơn thuần là phiên bản của báo in trên mạng Internet. Báo Quân khu 1 điện tử cần được phát triển trở thành kho dữ liệu, tư liệu về hoạt động của LLVT Quân khu phục vụ bạn đọc tra cứu, kiểm chứng thông tin. Bên cạnh đó, Ban biên tập Báo Quân khu 1 cần xây dựng quy trình tổ chức xuất bản báo điện tử chặt chẽ, đảm bảo độ chính xác và kịp thời của thông tin, tránh xảy ra sai sót; thực hiện tốt hơn nữa vai trò là trung tâm cung cấp thông tin cho các cơ quan báo chí tuyên truyền về Quân khu 1. Đối với Bộ tư lệnh Quân khu cũng cần có cơ chế phù hợp và hiệu quả hơn nữa trong việc cung cấp thông tin cho báo chí nói chung, Báo Quân khu nói riêng nhằm chủ động định hướng dư luận trước các vấn đề nảy sinh, không để bị động và khoảng trống thông tin trước mạng xã hội. 

* Tích cực đổi mới hình thức thể hiện tác phẩm, chương trình truyền hình
(Trung tá Phạm Hồng Khánh, Phó trưởng Phòng Thời sự Truyền hình, Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội)

Trung tá Phạm Hồng Khánh.

Qua theo dõi và trực duyệt tin bài cộng tác của Truyền hình Quân khu 1 gửi về Truyền hình Quốc phòng Việt Nam (QPVN), cá nhân tôi cũng như chỉ huy Phòng Thời sự và Ban giám đốc Trung tâm đánh giá cao về chất lượng. So với mặt bằng chung của các đơn vị trong toàn quân thì Truyền hình Quân khu 1 là một trong những đơn vị nổi bật. Các tin bài của Truyền hình Quân khu 1 cũng thường xuyên xuất hiện trên bản tin “giờ vàng” của Thời sự Quốc phòng... 

Trước yêu cầu nâng cao chất lượng tin bài, phóng sự, chương trình Truyền hình Quân khu, với kinh nghiệm thực tế của Truyền hình QPVN, tôi đề xuất một số giải pháp sau: 

Một là, nâng cao tính kế hoạch chặt chẽ. Với Truyền hình QPVN hiện nay, chúng tôi duy trì rất chặt chẽ không để sót lọt sự kiện và đặc biệt là kế hoạch chuẩn bị cho những phóng sự quan trọng, phóng sự “đinh”. Ngay từ việc họp  xây dựng triển khai kế hoạch chúng tôi đã xác định rõ nội dung cho phóng viên, hướng sản xuất và yêu cầu mức độ đầu tư.

Hai là, khả năng phối hợp và mức độ chuyên sâu, chuyên nghiệp. Truyền hình là tổng hợp của nhiều loại hình báo chí: báo viết, hình ảnh, phát thanh, âm nhạc và kỹ thuật dựng... vì thế muốn có tác phẩm truyền hình hay cần nhiều yếu tố và thực hiện nhiều khâu. Với đặc thù sản xuất các chương trình truyền hình của Báo Quân khu 1 và Bộ CHQS các tỉnh thì chủ yếu là kiêm nhiệm, trong khi muốn nâng cao chất lượng tin bài, phóng sự thì tính chuyên nghiệp, tính chuyên sâu phải nâng lên. Điều đó đòi hỏi tinh thần tự học rất cao, đồng thời cần sự quan tâm tạo điều kiện về nhiều mặt, trong đó có tạo điều kiện về thời gian, kinh phí vì sản xuất tác phẩm truyền hình mất rất nhiều thời gian, công sức.

Ba là, xây dựng “câu chuyện chính”, đưa thông tin theo chủ đề. Một phương pháp làm chương trình được Kênh QPVN triển khai rất hiệu quả thời gian qua đó chính là kết cấu các vấn đề sự kiện theo dạng “Câu chuyện chính” hay nói dễ hiểu là đưa thông tin theo chủ đề ở nhiều góc độ khác nhau, giúp cho khán giả hiểu trọn vẹn vấn đề. Thiết nghĩ Báo Quân khu 1 và Bộ CHQS các tỉnh cũng nên áp dụng việc sản xuất này, vừa thay đổi kết cấu, cách thể hiện chương trình và cũng vừa cho thấy tinh thần sáng tạo, tránh dàn trải, lối mòn.

Bốn là, chú trọng đổi mới cách thể hiện. Khi xây dựng đề tài, việc phát hiện cái mới, mô hình mới là ưu tiên hàng đầu nhưng không hề dễ dàng, vì vậy cần biết cách làm mới những đề tài, chủ đề quen thuộc, tạo sự khác biệt qua cách thể hiện, cách tiếp cận vấn đề và cách khai thác thông tin, tư liệu, truyền tải thông điệp đến công chúng. Cùng một đề tài, cùng một câu chuyện nhưng ai là người kể chuyện hay hơn, hấp dẫn hơn thì sẽ là người giữ khán giả lại cho mình…

(Còn nữa)

Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền trên Báo Quân khu - Những ý kiến tâm huyết (P2)