Phóng viên Báo Quân khu 1 tác nghiệp tại Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân của Quân khu 1. Ảnh: QUỐC HƯNG

Thời cơ, thách thức từ môi trường số

Những năm gần đây, quá trình chuyển đổi số quốc gia diễn ra mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí, truyền thông đổi mới phương thức hoạt động, phương pháp sản xuất nội dung. Các mô hình tòa soạn hội tụ, báo chí đa phương tiện ngày càng được ứng dụng rộng rãi. Nhiều sản phẩm báo chí hiện đại kết hợp giữa văn bản, hình ảnh, âm thanh, video, đồ họa, tương tác đã nâng cao chất lượng truyền tải thông tin, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của công chúng.

Bên cạnh những thời cơ thuận lợi, quá trình chuyển đổi số cũng đặt các cơ quan báo Đảng trước nhiều khó khăn, thách thức. Đối với các cơ quan báo Quân khu, Quân chủng nói chung, Báo Quân khu 1 nói riêng, thách thức càng rõ nét hơn do quy mô tòa soạn, tổ chức biên chế nhỏ gọn, nguồn lực hạn chế, phạm vi, tính chất của thông tin chủ yếu phản ánh hoạt động quân sự, quốc phòng.

Hiện nay, mạng xã hội và các nền tảng xuyên biên giới đang trở thành kênh tiếp nhận thông tin phổ biến của phần lớn công chúng, tạo ra sức ép rất lớn đối với báo chí chính thống. Đáng chú ý, tình trạng tin giả, tin sai sự thật, thông tin độc hại, nhảm nhí, “câu view”, “câu follow” vì mục đích thương mại hoặc động cơ xấu xuất hiện ngày càng nhiều, tác động tiêu cực đến đời sống xã hội. Điều đó đặt ra yêu cầu cao hơn đối với báo chí trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và định hướng dư luận.

Một thách thức khác là sự thay đổi trong nhu cầu và thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng theo xu hướng ngắn gọn, trực quan, đa phương tiện và mang tính tương tác cao; đòi hỏi báo chí chính thống không ngừng đổi mới nội dung, hình thức thể hiện nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của công chúng.

Trong dòng chảy của báo chí cách mạng Việt Nam, Báo Quân khu 1 với gần 80 năm xây dựng, phát triển, có những đóng góp quan trọng trong xây dựng LLVT Quân khu 1 vững mạnh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn Quân khu ngày càng vững chắc, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trước bối cảnh, yêu cầu mới, Báo Quân khu 1 đã và đang nỗ lực đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền.

Những năm qua, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện về mọi mặt của Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu, Thủ trưởng Cục Chính trị, đặc biệt, thực hiện Đề án hiện đại hóa các cơ quan báo chí quân đội, Báo Quân khu 1 đã có sự phát triển toàn diện, tiếp tục kế thừa và phát huy truyền thống của tờ báo “Chiến khu” ra đời trên quê hương cách mạng Việt Bắc. Công tác tuyên truyền báo chí của Báo Quân khu luôn giữ vững tôn chỉ mục đích, đường lối, quan điểm của Đảng, bám sát chỉ đạo, định hướng của cấp trên và nhiệm vụ chính trị của LLVT Quân khu trong từng giai đoạn, từng thời điểm. 

Với tổ chức biên chế tinh gọn theo quy định, từ chỗ chỉ thực hiện việc xuất bản báo in mỗi tuần 1 số báo, theo sự phát triển của công tác tuyên truyền, đến nay, Báo Quân khu 1 đã thực hiện tuyên truyền báo chí trên hầu hết các loại hình gồm: báo in, báo điện tử, truyền hình, đặc biệt là đẩy mạnh việc tuyên truyền trên các nền tảng mạng xã hội, qua đó, nâng cao khả năng thông tin, tuyên truyền nhanh chóng, kịp thời, mở rộng không gian, phạm vi tuyên truyền, đồng thời giúp bạn đọc thuận lợi, dễ dàng hơn trong tiếp cận các nội dung và tương tác, chia sẻ thông tin chính thống thông qua thiết bị số. 

Đội ngũ cán bộ, phóng viên của Báo Quân khu 1 được quan tâm xây dựng cả về số, chất lượng, là những sĩ quan, QNCN được đào tạo cơ bản về chuyên ngành báo chí, luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, tâm huyết, trách nhiệm cao, không quản khó khăn, vất vả, bám sát mọi mặt hoạt động quân sự, quốc phòng, sâu sát đơn vị cơ sở, tuyên truyền phản ánh, lan tỏa kịp thời hình ảnh, kết quả hoạt động của LLVT Quân khu đến với cán bộ, chiến sĩ, nhân dân trên địa bàn. Với đặc thù tác nghiệp “4 trong 1” (một người thực hiện toàn bộ các công việc chụp ảnh; quay phim ghi hình; viết tin, bài; dựng video clip, phóng sự), mỗi cán bộ, phóng viên Báo Quân khu 1 luôn nỗ lực phấn đấu là một chiến sĩ tận tụy và trách nhiệm trên mặt trận tuyên truyền. 

Mỗi dịp tác nghiệp sự kiện, đi công tác, không khó để nhận ra phóng viên Báo Quân khu trong đội hình phóng viên báo chí khi “nhà báo mặc áo lính” thường khoác theo mình đủ loại trang bị, phụ kiện (máy ảnh, máy quay, chân máy) nhưng vẫn đảm bảo “cơ động nhanh; quay, chụp gọn” để theo kịp tốc độ di chuyển của các đoàn công tác. Chính môi trường tác nghiệp đó đã rèn luyện cho mỗi phóng viên Báo Quân khu tinh thần kiên trì, nhẫn nại, khả năng làm việc đa năng, linh hoạt, nhưng đây cũng là một trở ngại trong nâng cao chất lượng tác phẩm, sản phẩm báo chí nếu người làm báo Quân khu không thường xuyên nuôi dưỡng, hun đúc ngọn lửa nhiệt tình, đam mê nghề nghiệp, quyết tâm khắc phục khó khăn, đổi mới sáng tạo.

Tích cực chuyển đổi số

Trước bối cảnh chuyển đổi số báo chí diễn ra ngày càng mạnh mẽ, thực hiện chỉ đạo của Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu, Thủ trưởng Cục Chính trị, thời gian qua, Báo Quân khu 1 đã chủ động nghiên cứu, quán triệt, tham mưu đề xuất và triển khai kịp thời các chủ trương, giải pháp chuyển đổi số báo chí, trọng tâm là xây dựng Kế hoạch chuyển đổi số Báo Quân khu 1 năm 2026, định hướng đến năm 2030; quán triệt sâu sắc Kế hoạch của Quân ủy Trung ương thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 30-3-2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, truyền thông trên không gian mạng trong tình hình mới, cùng các văn bản chỉ đạo của cấp trên về đổi mới công tác tuyên truyền... Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào một số khâu của quy trình biên tập, sản xuất nội dung mang lại hiệu quả thiết thực. Hoạt động tuyên truyền trên các nền tảng mạng xã hội từng bước được định hình về phương pháp, hình thức, quy trình, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, nhất là về khả năng tiếp cận công chúng của Báo Quân khu trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, trước những khó khăn, thách thức đặt ra trong giai đoạn mới, để thực hiện tốt quá trình chuyển đổi số, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền báo chí đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, cán bộ, phóng viên Báo Quân khu 1 xác định một số nhiệm vụ trọng tâm: 

Trước hết, tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, phóng viên trong thực hiện chuyển đổi số báo chí, từ đổi mới tư duy lãnh đạo, quản lý, điều hành đến tổ chức hoạt động và phương thức tác nghiệp, sản xuất các tác phẩm, sản phẩm. Tập trung xây dựng tòa soạn theo hướng hội tụ, đẩy mạnh sản xuất nội dung đa phương tiện, ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào quy trình sản xuất, biên tập, xuất bản.

Chú trọng bồi dưỡng, nâng cao trình độ cán bộ, phóng viên, thích ứng kịp thời với môi trường làm báo hiện đại. Cùng với việc làm chủ các công cụ số, luôn trau dồi giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và tính chiến đấu cao của báo chí quân đội.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới theo hướng phục vụ hiệu quả hoạt động báo chí nhưng không lệ thuộc vào công nghệ, mà coi đó là phương tiện để tối ưu hóa lao động báo chí, nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí từ tư duy đến hình thức, phương pháp thể hiện.

Tập trung phát huy lợi thế về tính chính xác, độ tin cậy và chiều sâu thông tin của tác phẩm báo chí, tạo sự khác biệt về giá trị của báo chí chính thống trước sự cạnh tranh từ “ma trận” thông tin trên các nền tảng số, mạng xã hội. Giữ vững, phát huy cao độ tính cách mạng của tờ báo “Chiến khu” trong kỷ nguyên số, luôn xứng đáng là cơ quan của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu - tiếng nói của LLVT Quân khu, diễn đàn của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân các dân tộc trên địa bàn Việt Bắc.