Hiện nay, lực lượng DQTV của tỉnh Lạng Sơn được xây dựng đạt 1,94% so với dân số, có đủ các thành phần binh chủng, dân quân cơ động, dân quân thường trực biên giới. Hằng năm, lực lượng DQTV được giáo dục chính trị, huấn luyện theo hướng tập trung, thống nhất, nâng cao khả năng cơ động, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của từng địa bàn. Các đơn vị đã thực hiện tốt phương châm huấn luyện “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, quân số tham gia huấn luyện đạt từ 98,8% trở lên.

Trung tá Lê Hải Đường, Trưởng ban DQTV, Phòng Tham mưu, Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn cho biết: Trong huấn luyện, các đơn vị thường xuyên đổi mới nội dung và phương pháp huấn luyện cho phù hợp. Với lực lượng DQTV các binh chủng trinh sát, thông tin, y tế, hóa học, công binh được huấn luyện tập trung tại cơ quan quân sự các huyện, thành phố. Riêng lực lượng dân quân các xã, thị trấn biên giới, cơ quan quân sự phối hợp chặt chẽ với các đồn biên phòng tổ chức huấn luyện một số nội dung tuần tra, bảo vệ biên giới, đấu tranh chống xâm canh, xâm cư, chống buôn lậu qua biên giới. Sau mỗi giai đoạn và kết thúc huấn luyện đều tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả, kịp thời bổ sung những nội dung mới cho phù hợp với đặc thù địa bàn biên giới. 

Điểm nổi bật trong quá trình huấn luyện, các đơn vị đã tổ chức lực lượng DQTV tham gia diễn tập KVPT, diễn tập phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Năm 2019, toàn tỉnh đã huy động trên 700 DQTV tham gia diễn tập KVPT tỉnh, diễn tập phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, sự cố đập Cấm Sơn, huyện Hữu Lũng an toàn tuyệt đối về người, VKTB. Kết quả kiểm tra, đánh giá chất lượng huấn luyện các cơ sở DQTV toàn tỉnh năm 2019 có 25,1% cơ sở đạt huấn luyện giỏi, 68,2% cơ sở đạt huấn luyện khá, còn lại đạt yêu cầu.

Cùng với công tác huấn luyện, SSCĐ, cơ quan quân sự các cấp quan tâm tổ chức cho lực lượng DQTV làm công tác dân vận, tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành tốt chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, lực lượng DQTV tích cực tham gia làm đường giao thông nông thôn, sửa chữa kênh mương, giúp đỡ các gia đình chính sách thu hoạch mùa màng, phòng, chống lụt bão tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai, phòng, chống cháy rừng... 

Lực lượng dân quân huyện Hữu Lũng (Lạng Sơn) tham gia diễn tập phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, sự cố đập Cấm Sơn (tháng 7-2019).

Từ đầu năm 2020 đến nay, toàn tỉnh Lạng Sơn đã huy động 956 lượt DQTV tham gia cùng các lực lượng chức năng giữ gìn an ninh trật tự; phối hợp với Bộ đội Biên phòng tuần tra bảo vệ biên giới 202 lần, tham gia 710 ngày công phát quang đường tuần tra biên giới. Đặc biệt, trên địa bàn tỉnh xảy ra gió lốc, mưa đá, gây thiệt hại về tài sản và nhà ở của nhân dân, các địa phương bị ảnh hưởng đã huy động 1.260 lượt DQTV giúp đỡ các gia đình bị thiệt hại khắc phục hậu quả.

Xã biên giới Quốc Khánh, huyện Tràng Định có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh, việc xây dựng, nâng cao hoạt động của lực lượng dân quân được cấp ủy, chính quyền chú trọng. Hiện nay, lực lượng dân quân của xã được bố trí rộng khắp ở tất cả các thôn. Riêng đối với dân quân thường trực biên giới được duy trì quân số trực 24/24 giờ. Đồng chí Nông Tiến Lợi, Phó chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Quốc Khánh cho biết: Trước diễn biến của dịch bệnh Covid-19, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tổ chức cho hơn 360 lượt cán bộ, chiến sĩ phối hợp với bộ đội biên phòng chốt chặn trên biên giới, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép; dịp đầu năm, huy động 20 lượt cán bộ, chiến sĩ giúp nhân dân trên địa bàn khắc phục hậu thiệt hại do ảnh hưởng mưa đá gây nên.

Bằng những hoạt động thiết thực, lực lượng DQTV của tỉnh Lạng Sơn đã góp phần quan trọng vào củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị, giữ vững và tăng cường tình đoàn kết quân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công tác quốc phòng, quân sự địa phương.