Những năm qua, thực hiện Quyết định số 12 ngày 6-3-2018 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số và Chỉ thị số 06 ngày 1-2-2008 của Thủ tướng Chính phủ về “Phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Các địa phương trên địa bàn Quân khu đã có nhiều chủ trương, biện pháp phát huy vai trò của đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín trong việc tham gia tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.

Trong thực hiện phong trào bảo vệ chủ quyền an ninh quốc gia, nhiều trưởng bản, trưởng thôn, người có uy tín đã cùng với các Đồn Biên phòng thuộc Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng và chính quyền cơ sở tích cực vận động quần chúng tham gia phong trào tự quản đường biên, cột mốc và an toàn trật tự thôn, làng khu vực biên giới. 5 năm trở lại đây, 100% xóm bản và hộ gia đình  khu vực biên giới cam kết tham gia tự quản đường biên, cột mốc và đã thành lập 347 tổ tự quản an ninh trật tự với 1.716 thành viên, tham gia hàng nghìn cuộc tuần tra biên giới, cung cấp hàng nghìn tin có giá trị cho bộ đội biên phòng và lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, điều tra, xử lý. 

Thiếu tướng Nguyễn Đình Long, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu tặng quà đối tượng chính sách trên địa bàn huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: NGỌC ANH

Già làng, trưởng bản, người uy tín tại các xã vùng biên giới còn là “cầu nối” giúp đồng bào vùng biên nâng cao nhận thức, tránh xâm nhập biên giới trái phép, xóa bỏ các tập tục lạc hậu, phát huy và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, bài trừ tệ nạn xã hội và phối hợp các ban, ngành vận động nhân dân đưa con em đến trường đầy đủ, góp phần giảm tỷ lệ trẻ em bỏ học. 

Bên cạnh đó, già làng, trưởng bản, người có uy tín trên địa bàn Quân khu còn là những tấm gương sáng, đi đầu trong tham gia giải quyết các vụ việc phức tạp, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn. Từ năm 2016 đến nay, đã phối hợp với chính quyền, đoàn thể địa phương cung cấp, trao đổi hơn 3.700 thông tin; tuyên truyền vận động được 181 đối tượng phạm pháp hình sự ra trình diện cơ quan chức năng; tham gia hoà giải và giải quyết 29 vụ việc phức tạp; vận động nhân dân giao nộp 275 khẩu súng các loại; xoá bỏ 1,4 ha cây thuốc phiện, cùng ngăn chặn nhiều vụ việc truyền đạo trái pháp luật.

Đặc biệt, trong công tác xã hội, đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín còn mẫu mực đi đầu trong tuyên truyền, vận động con em mình lên đường nhập ngũ thực hiện Luật Nghĩa vụ quân sự, không để thôn, bản, xã trắng trong công tác tuyển quân. Qua công tác tuyên truyền vận động, các già làng, trưởng bản, người có uy tín trên địa bàn đã giáo dục cho nhiều lớp thanh niên trong thôn, bản, làng xã về truyền thống quê hương cách mạng và lòng tự hào, tự tôn dân tộc, sẵn sàng lên đường thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. 

Trong công cuộc phát triển kinh tế-xã hội, xoá đói, giảm nghèo, nhiều già làng, trưởng bản, người có uy tín đã gương mẫu đi đầu tạo sự lan tỏa trong cộng đồng. Nhiều mô hình mới, cách làm mới được các già làng, trưởng bản, người có uy tín ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn canh tác, chăn nuôi, sản xuất, trồng cây… đã cho hiệu quả tích cực.

Nếu như trước đây, kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số là dựa vào làm nương rẫy, mọi hoạt động sản xuất chủ yếu là tự cung, tự cấp, quá trình sản xuất dựa vào mùa vụ, thời tiết, người nông dân hoàn toàn thụ động trước thiên nhiên. Thì hiện nay, trong bối cảnh mới, phương thức sản xuất đã được hiện đại hóa, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho đồng bào. Thực tiễn đã chứng minh, nhiều già làng, trưởng bản, người có uy tín không những làm tốt công tác tuyên truyền, vận động bà con, cộng đồng dân cư thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước mà họ còn là những tấm gương sáng trong phát triển sản xuất, làm kinh tế giỏi, là lực lượng nòng cốt góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần tại địa phương. Qua đó, góp phần quan trọng vào thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Điển hình trong đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín trên địa bàn phải kể đến ông Ngô Văn Sinh, Trưởng thôn Lũng Miệng, xã Thuần Mang, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn đã vận động bà con không nghe theo tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình và đã tự tháo dỡ 3 “nhà đòn”. Ông Lý Văn Sài, Trưởng bản người Mông, xóm Đồng Tâm, xã Động Đạt, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên đã mẫu mực tuyên truyền, vận động đồng bào Mông trong xóm không du canh, du cư. Ông Đào Đức Cường ở khu Dây Thép, thị trấn Đồng Đăng, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn luôn có mặt ở những điểm nóng về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội để tuyên truyền vận động bà con giữ vững an ninh trật tự tại địa phương. Ông Nguyễn Đức Danh, xóm Nam Phong 3, xã Hưng Đạo, thành phố Cao Bằng là Đội trưởng, Đội sản xuất, luôn tích cực vận động nhân dân chấp hành tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước. Ông Thăng Văn Báo, Trưởng thôn Muối, xã Giáp Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang tích cực vận động nhân dân trong thôn đóng góp kinh phí làm đường nông thôn, hệ thống điện chiếu sáng. Ông Nguyễn Công Điển, Bí thư Chi bộ, thôn Mai Ổ, xã Mộ Đạo, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, là gương sáng bồi dưỡng, phát triển đảng viên tại địa phương cho thanh niên trước khi nhập ngũ để tạo nguồn đảng viên trẻ cho chi bộ khi hoàn thành nghĩa vụ trở về địa phương.

Trong giai đoạn hiện nay, các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề “dân tộc”, “tôn giáo”, “nhân quyền”, tiến hành nhiều âm mưu thủ đoạn nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, đòi hỏi vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín càng phải được nâng cao để chung sức, đồng lòng xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân vững chắc. Để quy tụ được sức mạnh tổng hợp của toàn dân, nhất là đội ngũ những già làng, trưởng bản, người có uy tín trên địa bàn, cấp ủy, chỉ huy các đơn vị LLVT Quân khu cần tiếp tục quán triệt và thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Chính phủ về “Phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.