Đội thi công rà phá bom, mìn Lữ đoàn 575 thực hiện nhiệm vụ tại xã Quốc Khánh, tỉnh Lạng Sơn.

Nắng sớm trải trên điểm cao 693, thôn Đội Cấn, xã Quốc Khánh, tỉnh Lạng Sơn. Đội hình rà phá bom, mìn của Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 575 triển khai theo tuyến. Cỏ cây phủ kín mặt đất, không còn dấu hiệu rõ ràng của một vùng đất từng chịu đạn, bom. Thiếu tá QNCN Nguyễn Đình Mạnh, Kỹ thuật viên xử lý bom, mìn, kiểm tra máy dò rồi bắt đầu công việc. Chiếc máy được đưa đều, sát mặt đất. Những bước chân chậm nhưng dứt khoát. Mỗi khi có tín hiệu bất thường xuất hiện, anh lập tức dừng lại, đánh dấu vị trí. Đội hình phía sau giữ khoảng cách, không ai vội vàng tiếp cận. Từng thao tác được thực hiện cẩn thận, đúng quy tắc, bởi dưới lớp đất trước mặt có thể là một quả mìn, cũng có thể chỉ là vật kim loại vô hại. Chỉ khi được kiểm tra, xác định rõ, người lính mới chuyển sang bước tiếp theo.

Nhịp làm việc ấy lặp lại hằng ngày trên các điểm thi công của Lữ đoàn 575. Công việc không ồn ào, thành quả cũng khó nhận thấy bằng mắt thường, nhưng mỗi tín hiệu được phát hiện đều gắn với trách nhiệm bảo đảm an toàn cho con người và mặt bằng sau này được đưa vào sử dụng. Trung tá Thân Văn Hoạt, Phó Tham mưu trưởng Lữ đoàn Công binh 575, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy công trường cho biết: Đơn vị luôn yêu cầu các đội thi công chấp hành nghiêm quy trình kỹ thuật, không chủ quan, làm đến đâu sạch đến đó và đảm bảo an toàn tuyệt đối. Lữ đoàn hiện có 10 đội thi công được Bộ Quốc phòng cấp Chứng chỉ năng lực, trang bị 20 máy dò bom, 40 máy dò mìn các loại cùng nhiều phương tiện, thiết bị kỹ thuật. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, đơn vị thường xuyên tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng chuyên môn, kiểm tra kỹ thuật, nâng cao khả năng xử lý tình huống cho lực lượng trực tiếp làm việc trên thực địa.

Từ kinh nghiệm thực tế thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn hiểu rằng trên mỗi địa bàn, nguy cơ có thể khác nhau, địa hình và điều kiện thi công cũng không giống nhau. Vì vậy, tổ chức lực lượng, phân công nhiệm vụ và kiểm soát các khâu luôn được đặt ra cụ thể ngay từ đầu. Thượng tá Nguyễn Thanh Đạm, Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Công binh 575, cho biết: “Làm nhiệm vụ rà phá bom, mìn là trực tiếp đối mặt với nguy hiểm. Vì vậy, dù nhiệm vụ nhiều, địa bàn rộng, chúng tôi luôn yêu cầu cán bộ, chiến sĩ làm từng bước chắc chắn, không nóng vội. Mục tiêu cuối cùng là làm sạch đất, bảo đảm an toàn để nhân dân yên tâm sản xuất và các công trình được triển khai”.

Công việc của Lữ đoàn được tiến hành liên tục qua nhiều năm, trên nhiều địa bàn. Năm 2024, đơn vị thực hiện Dự án “Hành động bom mìn vì làng Hòa bình Việt Nam - Hàn Quốc” với diện tích hơn 130ha. Năm 2025, Lữ đoàn tham gia Dự án thành phần số 1: Rà phá bom mìn, vật nổ trên tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại Cao Bằng, Lạng Sơn với diện tích gần 260ha, trong đó 60ha là bãi mìn và gần 200ha không phải bãi mìn.

Trong năm 2026, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là Dự án “Rà phá bom mìn, vật nổ khắc phục hậu quả sau chiến tranh giai đoạn 2025-2027 trên địa bàn Quân khu”, diện tích gần 500ha. Cùng với đó là các phần việc phục vụ Dự án Khu đô thị số 1, phường Bách Quang, tỉnh Thái Nguyên, diện tích gần 13ha; Dự án đường Vành đai 5, tuyến đường kết nối qua địa phận tỉnh Thái Nguyên và tỉnh lộ 294, Bắc Ninh, diện tích 3,5ha.

Từ những dự án trên, hàng nghìn quả mìn bộ binh cùng nhiều loại đạn, pháo, cối, đầu đạn, mảnh đạn được phát hiện, xử lý; tổng khối lượng bom, mìn, vật liệu nổ Lữ đoàn đã xử lý gần 20 tấn. Cùng với nhiệm vụ theo các dự án, đơn vị còn tham gia phục vụ xây dựng nhà máy, khu tái định cư, cụm công nghiệp và các công trình phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn.

Sau mỗi dự án được hoàn thành, có nơi đất được trả lại cho sản xuất; có nơi trở thành mặt bằng xây dựng; có nơi phục vụ mở đường, phát triển hạ tầng. Với những vùng từng chịu hậu quả chiến tranh, giá trị dễ nhận thấy nhất sau những dấu chân của người lính công binh là sự bình yên, là sự yên tâm của từng người dân địa phương.

Ông Hoàng Văn Huân, Trưởng thôn Pác Lạn, xã Quốc Việt, tỉnh Lạng Sơn, vẫn nhớ cảm giác dè chừng của bà con mỗi khi phát cây, làm nương ở những khu vực trước kia là địa bàn từng hứng chịu bom, đạn. Nay, khi lực lượng công binh hoàn thành phần việc, người dân an tâm, tích cực canh tác. “Bà con làm nương, phát cây ở những khu vực này luôn nơm nớp lo gặp phải bom, mìn còn sót lại. Từ khi bộ đội về rà phá, xử lý, bà con yên tâm hơn. Đất đai được sử dụng, canh tác nhiều hơn, người dân cũng mạnh dạn đầu tư sản xuất, phát triển kinh tế”, ông Hoàng Văn Huân chia sẻ.

Có những tình huống nằm ngoài kế hoạch, khi người dân địa phương phát hiện bom, mìn, vật liệu nổ hoặc có tình huống cần lực lượng chuyên môn, Lữ đoàn 575 luôn nhanh chóng tổ chức lực lượng, phương tiện cơ động xử lý. Cùng với đó, cán bộ, chiến sĩ đơn vị còn tham gia xử lý sự cố tại các tuyến đê trên địa bàn Bắc Ninh, sẵn sàng cơ động khi mưa lũ, sạt lở ảnh hưởng đến công trình, địa hình. Ở mỗi điểm thi công, sau khi bộ đội công binh hoàn thành công việc, là ở đó, vùng đất được trả lại trạng thái bình yên. Sự bình yên ấy chính là mục tiêu mà người lính hướng tới.

Từ những điểm cao biên giới đến các công trình phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 575 vẫn tiếp tục công việc lặng thầm. Các anh đi trước một bước, tìm kiếm những dấu tích chiến tranh còn sót lại, để sau những dấu chân của người lính công binh là sự bình yên; và sau mỗi khu đất an toàn là bớt đi những mối hiểm nguy cho người dân.