Cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn quy tập hài cốt liệt sĩ Vi Văn Èo về Nghĩa trang liệt sĩ Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn.

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (Chiến dịch 500 ngày đêm), Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lạng Sơn, chủ động tham mưu, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ. Từ rà soát, thu thập, xác minh thông tin đến khảo sát, tìm kiếm, quy tập và khai quật các phần mộ còn thiếu thông tin để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định AND. Từng công việc được thực hiện với mục tiêu, xác định đúng danh tính cho những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Gần 3 tháng sau khi triển khai Chiến dịch, Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn đã khảo sát 12/12 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, với 2.983 mộ; xác định 353 mộ cần lấy mẫu tại 4 nghĩa trang. 159 mộ tại Nghĩa trang liệt sĩ Đình Lập và Cao Lộc đã được khai quật, lấy 102 mẫu sinh phẩm, bước đầu bàn giao cho cơ quan chuyên môn phục vụ giám định ADN. Hai nghĩa trang Bản Trại và Bông Lau hiện đang tiếp tục được khai quật, lấy mẫu và xác định hoàn thành vào giữa tháng 9-2026.

Phía sau mỗi con số đó là những phần việc đầy trách nhiệm. Trung tá Nguyễn Đức Thực, Cán bộ Ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn, chia sẻ: Nếu trước đây việc xác định danh tính chủ yếu dựa vào hồ sơ, di vật và thông tin nhân chứng, thì nay xét nghiệm ADN đem lại thông tin chính xác hơn nhiều. Bởi vậy, mọi thao tác nghiệp vụ phải làm đúng quy trình và thật cẩn trọng. Quá trình khai quật, lấy mẫu sinh phẩm được thực hiện với sự tham gia của các cơ quan chuyên môn, lực lượng quân sự và chính quyền địa phương. Từng công đoạn đều được tiến hành nghiêm túc, từ khảo sát, mở mộ, lấy mẫu, bảo quản, hoàn thiện hồ sơ đến bàn giao phục vụ xét nghiệm.

Công tác rà soát, thu thập, xác minh thông tin cũng được tiến hành đồng thời. Nhưng do chiến tranh đã lâu, địa hình nhiều thay đổi. Hồ sơ, tài liệu lưu trữ có những hạn chế, các nhân chứng lịch sử tuổi đã cao. Bởi vậy, một thông tin nhỏ từ nhân dân, cựu chiến binh hay thân nhân liệt sĩ đều là những đầu mối rất quý giá.

Tỉnh Lạng Sơn quyết tâm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Nhất là cấp ủy, chính quyền các xã, phường và các lực lượng trên địa bàn có lợi thế là nắm địa bàn, hiểu lịch sử địa phương, có điều kiện tiếp cận những nguồn thông tin mà hồ sơ đôi khi không thể ghi lại.

Đại tá Nguyễn Công Khuê, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lạng Sơn, cho biết Ban Chỉ đạo và cơ quan chuyên môn tập trung triển khai nhiệm vụ theo hướng đồng bộ, khoa học. Tăng cường phối hợp giữa lực lượng quân sự với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương trong rà soát, xác minh thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; tổ chức lực lượng, phương tiện khảo sát tại những khu vực có dấu hiệu liên quan. Mỗi nguồn tin dù nhỏ đều được xem xét, kiểm tra, đối chiếu nhiều chiều. Có những thông tin phải mất nhiều thời gian xác minh; có địa điểm phải khảo sát nhiều lần mới đủ cơ sở triển khai bước tiếp theo.

Tính đến cuối tháng 7-2026, tỉnh Lạng Sơn đã có 2 phần mộ liệt sĩ được tìm thấy. Bộ CHQS tỉnh tiến hành khai quật, bàn giao cho thân nhân và cấp ủy, chính quyền địa phương để quy tập, an táng tại các nghĩa trang trên địa bàn. Cùng thời gian này, các đơn vị quân đội thuộc lực lượng vũ trang tỉnh thu thập được 52 thông tin từ nhân chứng, cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ. Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin tiếp tục được đẩy mạnh; cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ được rà soát, bổ sung; việc lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN tiếp tục được triển khai khẩn trương, đồng bộ.

Quá trình thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm còn nhiều khó khăn, nhưng những người lính hôm nay luôn nỗ lực từng ngày tìm kiếm trong hồ sơ, trong ký ức của nhân chứng, trong những phần mộ nằm lặng lẽ giữa nghĩa trang. Mỗi phần việc đều mang theo một lời hẹn với quá khứ: không để những người đã hy sinh vì Tổ quốc bị lãng quên.