Với tư duy lý luận nhạy bén, tầm nhìn chiến lược, Đảng Cộng sản Việt Nam đã kế thừa, vận dụng sáng tạo, phát triển kế sách giữ nước của ông cha ta thành quan điểm chỉ đạo, phương châm hành động “Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy” trong Chiến lược quốc phòng Việt Nam, Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới và chính thức được đưa vào Văn kiện Đại hội XIII và Văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Quan điểm, phương châm này đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi của nhân dân và các nhà nghiên cứu chiến lược trong nước và quốc tế.

 Ảnh minh họa: qdnd.vn

Tuy nhiên, trên một số diễn đàn, trang mạng hải ngoại, các thế lực thù địch xuyên tạc rằng: Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa chỉ là "nỗi lo hão huyền, không có cơ sở thực tế; làm lãng phí tài nguyên quốc gia, khi mà các nguồn lực này có thể được sử dụng cho phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói, giảm nghèo”. Mục đích sâu xa của họ nhằm làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước nói chung và sức mạnh quốc phòng của Việt Nam nói riêng, từ đó lèo lái dư luận theo chiều hướng tiêu cực.

Để làm sáng tỏ tính chân lý trong quan điểm chỉ đạo, phương châm chỉ đạo của Đảng và phản bác những luận điệu sai trái này, cần dựa trên những luận cứ khoa học và thực tiễn lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Thứ nhất, “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” là sự kế thừa kinh nghiệm quý báu trong truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Trước hiểm họa ngoại xâm, các triều đại phong kiến Việt Nam đã sớm khẳng định “chủ quyền bất khả xâm phạm”, hình thành tư tưởng “dựng nước đi đôi với giữ nước”, “lo giữ nước từ lúc nước chưa nguy”. Chân lý đó đã trở thành một trong những truyền thống quý báu của dân tộc, đồng thời là một quy luật nội tại của quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Trong mọi điều kiện hoàn cảnh, các triều đại tiến bộ luôn hướng đến mục tiêu “Quốc phú, binh cường, nội yên, ngoại tĩnh”, xây dựng đất nước giàu về kinh tế, mạnh về quân sự, giữ mối quan hệ bang giao hòa hảo và bảo tồn được bản sắc văn hóa dân tộc. Để thực hiện được mục tiêu đó, các vương triều đã ban hành nhiều chính sách hợp lòng dân như: “Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc”, “tận dân vi binh”, “ngụ binh ư nông”, “động vi binh, tĩnh vi dân”, “bách tính giai vi binh”... kết hợp các đối sách ngoại giao mềm dẻo, linh hoạt, không chấp nhận những điều kiện bất lợi cho quốc gia, dân tộc.

Thực tiễn lịch sử dân tộc đã chứng minh, thời đại, triều đại nào biết chăm lo cho dân, yên dân, vua tôi đồng lòng, luôn chủ động phòng bị giữ nước thì quốc thái dân an, thiên hạ thái bình, kẻ thù ngoại bang không dám nhòm ngó, xâm phạm; ngược lại, nội bộ mất đoàn kết, lòng dân ly tán, chủ quan, lơ là việc giữ nước từ lúc chưa nguy, thì giang sơn xã tắc sẽ rơi vào loạn lạc, dân chúng nghèo đói, nguy cơ bị ngoại bang thôn tính, xâm lược trở nên hiện hữu.

Thứ hai, “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” là sự kế thừa, phát triển sáng tạo quan điểm Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng ta.

Các nhà kinh điển mác xít, đặc biệt là V.I.Lênin-lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân, đã đặt nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội phải đi đôi với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Ngay sau khi Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 giành thắng lợi, Lênin nhấn mạnh: Giành được chính quyền đã khó, giữ được chính quyền càng khó hơn, vì giai cấp bóc lột, các lực lượng thù địch với giai cấp công nhân không bao giờ tự nguyện rút khỏi vũ đài lịch sử; chúng sẽ tìm mọi cách, điên cuồng phản kích để khôi phục lại “thiên đường” đã bị mất. Vì vậy, Lênin yêu cầu cấp thiết: “Một khi chúng ta bắt tay vào công cuộc hòa bình kiến thiết thì chúng ta phải đem hết sức mình để tiến hành công cuộc đó không ngừng. Đồng thời, hãy chăm lo đến khả năng quốc phòng của chúng ta như chăm lo con ngươi của mắt mình”.

Thấm nhuần quan điểm của Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, không ai có thể chia cắt được”, “sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi”; đồng thời, Người khẳng định quyết tâm: “Bất kỳ hòa bình hoặc chiến tranh, ta cũng phải nắm vững chủ động, phải thấy trước, chuẩn bị trước”.

Quán triệt, vận dụng sáng tạo truyền thống giữ nước của dân tộc và quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã từng bước hình thành, bổ sung, phát triển lý luận về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa phù hợp với tình hình thực tiễn trong từng giai đoạn lịch sử.

Thứ ba, “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” xuất phát từ vị trí địa chính trị của nước ta và âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, phản động.

Việt Nam là quốc gia nằm ở vị trí địa lý quan trọng trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương; là cầu nối trên đất liền giữa phần lớn nhất của lục địa Á-Âu với khu vực Đông Nam Á. Điều kiện địa lý tự nhiên đã khiến Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có vị trí địa chính trị quan trọng bậc nhất trong khu vực và trên thế giới. Đây cũng chính là một trong những đáp án để lý giải vì sao lịch sử dân tộc Việt Nam được ví như những "trang binh sử", luôn phải đối đầu với nhiều cuộc chiến tranh xâm lược của nhiều nước sừng sỏ trên thế giới; lý giải vì sao Việt Nam luôn là tâm điểm tranh giành ảnh hưởng của các cường quốc và các tổ chức liên minh lớn trên thế giới.

Trong khi đó, nhiều thập kỷ qua và hiện nay, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, phản động đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, kết hợp bạo loạn lật đổ và tạo cớ để sẵn sàng phát động chiến tranh xâm lược. Âm mưu, thủ đoạn của chúng đối với Việt Nam là xóa bỏ nền tảng tư tưởng của Đảng; xóa bỏ Điều 4 trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Mục tiêu cuối cùng của chúng là xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, đưa Việt Nam đi theo quỹ đạo khác.

Để kịp thời đối phó với sự thay đổi trong chiến lược, phương thức chống phá cách mạng nước ta của các thế lực thù địch đòi hỏi Đảng ta phải thường xuyên đổi mới tư duy về mục tiêu, nhiệm vụ, phương thức “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” phù hợp với từng giai đoạn và phải được thực hiện một cách chủ động, tích cực nhằm sớm phát hiện, ngăn chặn, đẩy lùi, triệt tiêu những âm mưu, hành động chống phá chế độ, xâm phạm chủ quyền, lãnh thổ, lợi ích quốc gia, dân tộc, không để Tổ quốc bị động, bất ngờ trong mọi tình huống, mọi hoàn cảnh.

Thứ tư, “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” xuất phát từ thực tiễn cách mạng ở Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Từ năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam bước lên vũ đài chính trị, ngay trong Chánh cương vắn tắt-Cương lĩnh đầu tiên của Đảng đã xác định rõ mục tiêu của cách mạng: “Tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”; chủ động đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp giành thắng lợi, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhận định: “Thắng lợi tuy lớn nhưng mới là bắt đầu. Chúng ta không nên vì thắng mà kiêu, không nên chủ quan khinh địch”. Đúng như dự báo, tiếp sau đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã tích cực, chủ động chuẩn bị để chiến đấu và giành chiến thắng trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ và sau đó là bảo vệ vững chắc biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc của Tổ quốc.

Bước vào thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước, từ Đại hội VI đến Đại hội XIV, trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng luôn xác định phải nâng cao cảnh giác. Trong Nghị quyết số 24-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) về Chiến lược quốc phòng Việt Nam, lần đầu tiên cụm từ “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy” chính thức được sử dụng. Nghị quyết số 44-NQ/TW ngày 24-11-2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIII) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới tiếp tục xác định: “Bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy; chủ động phòng ngừa; ngăn chặn nguy cơ xung đột, chiến tranh, làm thất bại âm mưu và hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch”.

Từ những cơ sở lý luận, khoa học và thực tiễn nêu trên, có thể thấy luận điệu “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa chỉ là nỗi lo hão huyền” thực chất là sự hướng lái những người hiểu biết hạn chế, thiếu bản lĩnh chính trị, nhẹ dạ cả tin nên đã ngộ nhận, ảo tưởng, chủ quan, không thấy được những nguy cơ, thách thức đe dọa đến vận mệnh của Tổ quốc, sự tồn vong của chế độ; không nhận diện rõ âm mưu thâm độc của các thế lực thù địch là bác bỏ nội dung quan trọng trong nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của lĩnh vực quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc.

Để nâng cao hiệu quả bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa trong kỷ nguyên mới, cần phải tiến hành đồng bộ nhiều chủ trương, giải pháp, trong đó cần tập trung nâng cao chất lượng công tác xây dựng, bảo vệ Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội kết hợp chặt chẽ với tăng cường quốc phòng, an ninh, giải quyết tốt các vấn đề xã hội; củng cố vững chắc nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân, xây dựng LLVT nhân dân vững mạnh, có sức chiến đấu cao; triển khai đồng bộ, toàn diện hoạt động đối ngoại, hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh, tạo môi trường thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; phát huy sức mạnh tổng hợp cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Quán triệt và thực hiện hiệu quả quan điểm “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy” của Đảng ta sẽ trực tiếp góp phần tạo thế và lực, sức mạnh tổng hợp của đất nước để ngăn chặn, đẩy lùi, hóa giải nguy cơ, xử lý thắng lợi các tình huống, luôn bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.