Uống nước nhớ nguồn - đạo lý của cha ông truyền lại luôn còn đến hôm nay. Người chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam trong đó có người chiến sĩ Quân khu 1 luôn nhớ tới cội nguồn. Từ cội nguồn của dân tộc, người chiến sĩ Quân khu 1 đã lớn mạnh và trưởng thành trong vòng tay đùm bọc của Nhân dân. Vẫn còn đây cây đa Khuôn Tát - Phú Đình - Định Hóa - Thái Nguyên, nơi bà con các dân tộc Kinh, Tày, Nùng, Dao, Mông, Thái… những ngày đầu kháng chiến chống Pháp đem gạo, bắp, sắn, muối, măng rừng… vượt đèo cao suối sâu nuôi dưỡng người chiến sĩ. Đã hơn 80 năm nghĩa tình quân dân máu thịt, người chiến sĩ Quân khu 1 càng ghi nhớ ơn sâu. Trong buổi Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của Quân khu 1, mỗi người chiến sĩ Quân khu ai nấy đều rưng rưng cảm động trước lá cờ Tổ quốc, trước máu xương của hàng vạn chiến sĩ đồng bào Việt Bắc đã anh dũng hy sinh. 

VNQĐ: Kính thưa đồng chí Chính ủy! Trong không khí vui mừng phấn khởi đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của Quân khu 1, chúng ta luôn tưởng nhớ và biết ơn sâu sắc tới Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc - Danh nhân Văn hóa thế giới - Người cha kính yêu của lực lượng vũ trang Nhân dân; Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng Tư lệnh - Người Anh cả của Quân đội ta; lòng biết ơn sâu sắc đối với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, lãnh đạo các Ban, Bộ, Ngành Trung ương đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện cho lực lượng vũ trang Quân khu 1 hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong niềm xúc động đó, đồng chí Chính ủy hãy khái quát những dấu mốc quan trọng của sự hình thành, chiến đấu và trưởng thành, nền tảng cơ bản mà mỗi người chiến sĩ Quân khu đều ghi nhớ và mang theo như một hành trang sâu sắc nhất?

Trung tướng La Công Phương: Cảm ơn các nhà văn Quân đội đã đến với người chiến sĩ Quân khu 1 chúng tôi trong dịp vui này. Tôi xin được nói thêm, mỗi người chiến sĩ Quân khu đang học tập, công tác trong dấu mốc đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang hôm nay đều tỏ lòng tri ân sâu sắc tới các anh hùng liệt sĩ, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì sự nghiệp cách mạng; trân trọng cảm ơn cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các địa phương đã luôn đùm bọc, giúp đỡ lực lượng vũ trang Quân khu trong suốt chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành hơn 80 năm qua.

Dấu mốc lịch sử đầu tiên phải kể đến, đó là ngày 28 tháng 1 năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, Người đã chọn Pác Bó - Cao Bằng là nơi làm việc và chỉ đạo cách mạng Việt Nam. Nhân dân các dân tộc Việt Bắc vinh dự, tự hào được thay mặt cho Nhân dân các dân tộc cả nước đón, bảo vệ Bác trở về nước và được Bác trực tiếp lãnh đạo, chỉ đường đấu tranh giành độc lập.

Ngay sau khi về nước, Bác Hồ đã triệu tập Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ Tám (tháng 5 năm 1941), đây là một dấu mốc rất quan trọng của cách mạng nước ta. Sau hội nghị, căn cứ địa Cao Bằng nhanh chóng được phát triển và mở rộng, nối thông với căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai. Trước yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng, để tiến tới Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, Chiến khu Bắc Sơn - Võ Nhai được thành lập, sau đó lần lượt thành lập các tổ chức quần chúng cách mạng, các đội Cứu Quốc quân, đội Vũ trang, đặc biệt là Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam), đánh dấu bước ngoặt lịch sử, sự ra đời đội quân chủ lực đầu tiên của cách mạng Việt Nam.

Việt Bắc thực sự trở thành địa bàn chiến lược, cái nôi của cách mạng. Đây cũng là nơi đầu tiên tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Trung ương Tám về thành lập Mặt trận Việt Minh và khởi nghĩa vũ trang từng phần tiến tới Tổng khởi nghĩa. Từ An toàn khu Định Hóa, Bác Hồ cùng với Trung ương Đảng và Chính phủ đã có nhiều quyết định quan trọng với cách mạng Việt Nam. Những quyết định đã đi vào lịch sử. Những dấu mốc lịch sử đó luôn là niềm tự hào sâu sắc, nền tảng lớn để người chiến sĩ Việt Bắc trưởng thành đến hôm nay.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân Việt Bắc đã đánh gần sáu nghìn trận, tiêu diệt và loại khỏi vòng chiến đấu gần bảy mươi nghìn tên địch; thu nhiều vũ khí gồm: 16 đại bác, gần tám nghìn khẩu súng các loại; phá hủy 1.109 xe quân sự, 47 máy bay, 39 ca nô, 35 đầu máy xe lửa; huy động gần 4 trăm nghìn nhân công và hơn 30 nghìn tấn lương thực phục vụ kháng chiến. Từ An toàn khu Định Hóa, từ khắp núi rừng Việt Bắc đã tạo nên thế trận “Núi giăng thành lũy sắt dày/ Rừng che bộ đội rừng vây quân thù”. Đồng bào các dân tộc Việt Bắc thi đua góp sức người sức của. Tấm áo mùa đông mẹ gửi cho bộ đội ấm sực chiến hào. Hạt gạo triền nương thao thức ngày đêm ra mặt trận. Tất cả để đánh thắng quân thù. “Chín năm làm một Điện Biên/ Nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng”.

Giặc Pháp đại bại, giặc Mỹ hung hăng cậy nhiều súng đạn cấu kết ngụy quân ngụy quyền chia cắt hai miền Nam - Bắc ruột thịt của chúng ta. Nhân dân ta, người chiến sĩ ta, nhất là người chiến sĩ lực lượng vũ trang Việt Bắc ai cũng muốn sớm hòa bình, thống nhất, Bắc - Nam sum họp một nhà. Lực lượng vũ trang Việt Bắc đã sớm có mặt cùng với cả nước trên tuyến đầu đánh Mỹ.

Trong kháng chiến chống Mỹ, quân và dân Việt Bắc đã bắn rơi 329 máy bay, rà phá hơn 800 nghìn quả bom, mìn). Tính đến ngày 30/4/1975, Quân khu có gần 300 nghìn người nhập ngũ (tương đương 28 sư đoàn), chi viện cho miền Nam, góp phần quan trọng vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, lực lượng vũ trang và Nhân dân Quân khu 1 là thành trì, bức tường thép đã chiến đấu kiên cường, bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Những dấu mốc đó luôn là niềm tự hào sâu sắc của người chiến sĩ Quân khu 1 chúng tôi.

VNQĐ: Mỗi dấu mốc lịch sử đều được đo bằng máu xương của Nhân dân và người chiến sĩ. Người chiến sĩ Quân khu 1 càng hiểu sâu sắc rằng, chính Nhân dân luôn nuôi dưỡng và đùm bọc, trao truyền và tin tưởng, ghi nhận và đồng hành với mỗi bước trưởng thành, mỗi dấu mốc chiến công. Đồng chí cảm nhận điều đó như thế nào?

Trung tướng La Công Phương: Đúng là như vậy! Tấm lòng của Nhân dân đối với người chiến sĩ luôn như trời biển. Chính Nhân dân đã hun đúc và tạo nên bản lĩnh tường đồng vách sắt của người chiến sĩ Quân khu 1. Nhân dân mãi mãi là mạch nguồn vinh quang của người chiến sĩ Quân khu 1 trong suốt hành trình và trong kỷ nguyên vươn mình hôm nay.

Trải qua hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng vũ trang Quân khu 1 cùng Nhân dân cả nước đã phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, biểu tượng sáng ngời của ý chí quật cường, lòng trung thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân. Trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc, cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Quân khu đã chiến đấu anh dũng, mưu trí, vượt qua mọi gian khổ, hy sinh, lập nên những chiến công hiển hách, góp phần quan trọng cùng với dân và quân cả nước thực hiện thắng lợi sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ biên giới phía Bắc và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả, xây đắp nên truyền thống vẻ vang “Trung hiếu, tiên phong, đoàn kết, chiến thắng”. Những chữ vàng truyền thống chính là lời hứa trọn vẹn nhất của người chiến sĩ Quân khu 1 với Nhân dân và Tổ quốc.

Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, lực lượng vũ trang Quân khu 1 sẽ luôn đi về phía Nhân dân để cùng với Nhân dân xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc, cùng với Nhân dân xây dựng đất nước và cùng với Nhân dân bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

VNQĐ: “Trung hiếu, tiên phong, đoàn kết, chiến thắng” - tám chữ vàng như từng dấu son tô thắm mạch nguồn vinh quang của người chiến sĩ Quân khu 1. Đó cũng là lời hứa của người chiến sĩ Quân khu với Đảng quang vinh, đúng như lời phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Quân khu 1 ngày 12 - 4 - 2026, tại tỉnh Thái Nguyên. Những ghi nhận, biểu dương và căn dặn sâu sắc của người đứng đầu Đảng ta với LLVT Quân khu 1 tại buổi lễ đó như thế nào?

Trung tướng La Công Phương: Buổi lễ đó là một ngày đặc biệt của chúng tôi. Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương chúc mừng, biểu dương những chiến công, thành tích đặc biệt xuất sắc của lực lượng vũ trang Quân khu 1 trong hơn 80 năm qua với tình cảm sâu nặng nhất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, điều rất đáng trân trọng là trong bất cứ hoàn cảnh nào, LLVT Quân khu 1 cũng luôn giữ trọn bản chất, truyền thống tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, gắn bó máu thịt với nhân dân, bám dân, gần dân, hiểu dân, giúp dân. Từ công tác dân vận, giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, xây dựng nông thôn mới, đến phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, ở đâu khó khăn, gian khổ, ở đó có dấu chân, mồ hôi, trách nhiệm, nghĩa tình của cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 1.

Đối với Quân khu 1, địa bàn biên giới rộng, địa hình phức tạp, nhiều dân tộc cùng sinh sống, trình độ phát triển giữa các vùng còn chênh lệch, lại thường xuyên bị các thế lực xấu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định từ cơ sở. Điều đó đòi hỏi LLVT Quân khu phải luôn tỉnh táo, vững vàng, chủ động, tuyệt đối không được chủ quan, lơ là.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, phải chăm lo xây dựng LLVT Quân khu vững mạnh toàn diện, trước hết là vững mạnh về chính trị. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí chiến đấu cao, kỷ luật nghiêm, trách nhiệm lớn. Tiếp tục xây dựng lực lượng theo hướng tinh, gọn, mạnh, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật; nâng cao chất lượng huấn luyện, diễn tập, trình độ chỉ huy, hiệp đồng tác chiến, khả năng cơ động và sức chiến đấu trong mọi điều kiện địa hình, thời tiết, nhất là ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Quân khu phải tiếp tục củng cố thật vững chắc thế trận lòng dân - đây là nền tảng sâu xa và bền vững nhất của sức mạnh quốc phòng toàn dân. LLVT Quân khu I phải luôn là đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất; phải thực sự gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân. Chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể địa phương làm tốt công tác dân vận, công tác tuyên truyền đặc biệt, đấu tranh làm thất bại âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá cách mạng, chia rẽ nhân dân với Đảng, chính quyền, Quân đội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng, phát huy truyền thống “Trung hiếu, tiên phong, đoàn kết, chiến thắng”, cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 1 và đồng bào các dân tộc Việt Bắc sẽ tiếp tục đoàn kết một lòng, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó; mãi mãi xứng đáng là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân

VNQĐ: Trong những năm qua, lực lượng vũ trang Quân khu 1 đã phát huy truyền thống, đoàn kết, chủ động, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Người chiến sĩ và Nhân dân Quân khu 1 luôn miệt mài rèn luyện, học tập và và lao động, từ thực tiễn nhiệm vụ hẳn có rất nhiều niềm vui, nhiều thành tựu và cả những trăn trở. Xin đồng chí chia sẻ những nét tiêu biểu về vấn đề trên?

Trung tướng La Công Phương: Vấn đề trên đồng thời cũng là nhiệm vụ trọng tâm của chúng tôi. Quân khu 1 thời gian qua luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tham mưu với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trên địa bàn chiến lược Biên giới phía Bắc. Thường xuyên chú trọng duy trì, thực hiện nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu ở các cấp. Chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về quốc phòng. Chủ trì phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương các tỉnh xây dựng Đề án phòng thủ dân sự, Đề án quy hoạch thế trận quân sự trong khu vực phòng thủ cấp tỉnh. Các đề án đã được cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai thực hiện đạt hiệu quả cao, gắn quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội từng ngành, từng vùng, từng địa bàn với xây dựng thế trận, củng cố, tăng cường phòng thủ các khu vực. Công tác huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên lực lượng Dự bị động viên, Dân quân tự vệ được triển khai đồng bộ từ Quân khu đến các địa phương, đơn vị. Hằng năm, Bộ quốc phòng kiểm tra đánh giá công tác sẵn sàng chiến đấu của Quân khu đều đạt khá, giỏi.

Đoàn kết, chủ động sáng tạo, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng và củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, khu vực phòng thủ vững chắc. Với tư tưởng chỉ đạo tập trung ưu tiên những công trình mang tính chiến lược, chiến dịch, chỉ đạo quy hoạch, xây dựng các công trình chiến đấu trọng điểm của Quân khu và đường tuần tra biên giới tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn theo đúng kế hoạch, bảo đảm an toàn, đáp ứng được yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Thường xuyên quan tâm chăm lo xây dựng lực lượng vũ trang địa phương, nhất là lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên vững mạnh, rộng khắp theo đúng quy định của pháp luật.

Chủ động, sáng tạo, phát huy nội lực, hoàn thành đặc biệt xuất sắc công tác hậu cần, kỹ thuật và tài chính, bảo đảm đầy đủ, kịp thời cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, thường xuyên và đột xuất. Hội đồng cung cấp các cấp được kiện toàn kịp thời và duy trì hoạt động hiệu quả, nhất là trong diễn tập khu vực phòng thủ ở địa phương. Duy trì nghiêm các chế độ hậu cần sẵn sàng chiến đấu; tổ chức bảo đảm đầy đủ, kịp thời cho các nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo bảo đảm tốt cho các đơn vị làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới. Rà soát, điều chỉnh, bổ sung hệ thống văn kiện hậu cần, kỹ thuật tác chiến ở các cấp đúng quy định sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Quản lý, bảo quản tốt vật chất, trang bị hậu cần, kỹ thuật dự trữ cho nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và đột xuất. Tổ chức tiếp nhận, cấp phát, thu hồi và điều chuyển hàng chục nghìn tấn vũ khí, trang bị đúng quy định.

Đối với mỗi người chiến sĩ và Nhân dân Quân khu 1, niềm vui và thành quả thường rất giản dị. Chiến sĩ bộ binh, công binh, xe tăng, phòng không, pháo binh, biên phòng… vui với kết quả huấn luyện ngày đêm trên thao trường. Người dân vui với mùa vụ mùa ít thiên tai, sâu bệnh, giá nông sản, lâm sản, hàng thủ công, hàng tiêu dùng của bà con ổn định; công nhân, trí thức, doanh nhân vui với sản xuất ổn định, hàng hóa nhịp nhàng, tăng trưởng bền vững để mỗi người được ăn ngon hơn, mặc đẹp hơn, nhất là trong kỷ nguyên vươn mình hôm nay. Trăn trở của mỗi người chiến sĩ và Nhân dân cũng nhiều. Nhưng tựu chung, ai cũng ước muốn đất nước ngày càng phát triển bền vững, hòa bình, ổn định. Vị thế Việt Nam tiếp tục được khẳng định. Hình ảnh Bộ đội cụ Hồ trong đó có hình ảnh người chiến sĩ Quân khu 1 tiếp tục ngời sáng, gần gũi, thiết thân với nhân dân.

VNQĐ: Từ những thành tựu đã đạt được, nhất là sau dấu mốc đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVTND, người chiến sĩ Quân khu 1 càng có thêm nền tảng để viết tiếp những trang sử hào hùng xứng đáng với truyền thống của vùng đất cách mạng. Thời gian tới, LLVT Quân khu sẽ tiếp tục phấn đấu như thế nào?

Trung tướng La Công Phương: Chúng tôi luôn xác định mỗi bước đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của LLVT Quân khu 1 luôn gắn chặt với sự trưởng thành của Quân đội ta, Nhân dân ta, nhất là sự phát triển bền vững của đồng bào các dân tộc Việt Bắc. “Sáng mãi mạch nguồn vinh quang trong kỷ nguyên vươn mình” - Chủ đề của cuộc đối thoại hôm nay với các nhà văn Quân đội cũng là một trong những chương trình hành động của người chiến sĩ Quân khu 1 trong thời gian tới. Chúng tôi luôn tin tưởng và xin hứa với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, người chiến sĩ Quân khu 1 dù trong bất cứ hoàn cảnh nào đều tuyệt đối trung thành với Đảng, đặt Nhân dân và Tổ Quốc lên trên hết, sẵn sàng chiến đấu hy sinh, tạo nên tường đồng vách sắt, là chỗ dựa tin cậy của Đảng, của Nhân dân, thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao trong kỷ nguyên vươn mình. Đó cũng là khát vọng và thực hành khát vọng của người chiến sĩ Quân khu 1 chúng tôi.

VNQĐ: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Chính ủy