Đại tá, NSND DƯƠNG THỊ KIM NGÂN, Chính trị viên Đoàn văn công Quân khu

Đổi mới, phát triển đã trở thành dấu ấn đậm nét khi nhắc đến Đoàn Văn công Quân khu trong những năm gần đây. Giữa vùng đất giàu trầm tích văn hóa Việt Bắc, nơi mỗi câu then, điệu sli, làn điệu lượn đã ngấm vào đời sống, Đoàn Văn công Quân khu đã kế thừa, sáng tạo và lan tỏa những giá trị văn hóa - nghệ thuật đặc sắc của quân đội và quê hương cách mạng. Từ các chương trình phục vụ bộ đội đến những chuyến biểu diễn tại địa bàn vùng sâu, biên giới, rồi các sự kiện lớn của quân đội và quốc gia, thương hiệu của Đoàn đã vượt khỏi phạm vi một đơn vị nghệ thuật để trở thành điểm sáng trong công tác tuyên truyền đặc thù của LLVT Quân khu.

Nghệ sĩ, diễn viên Đoàn văn công Quân khu biểu diễn tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống LLVT Quân khu. Ảnh: BÙI HIỆP​

Gìn giữ bản sắc - nền tảng của chất lượng và chiều sâu

Không thể nói về Đoàn Văn công Quân khu mà không nhắc đến bản sắc nghệ thuật đậm màu sắc văn hóa các dân tộc Việt Bắc. Đó là nền tảng tạo nên sự khác biệt cho mỗi chương trình của Đoàn. Trong nhiều năm, cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên đã kiên trì sưu tầm, khai thác và phục dựng hàng chục làn điệu truyền thống của các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông. Những câu hát then bổng trầm, những giai điệu sli đối đáp mềm mại hay nhịp trống hội rộn ràng trong lễ nghi dân tộc đã được Đoàn đưa vào các tiết mục với hình thức sân khấu hóa mới mẻ, hấp dẫn nhưng vẫn giữ được linh hồn truyền thống.

Cùng với việc gìn giữ vốn quý, Đoàn còn mạnh dạn đổi mới phong cách biểu diễn, chú trọng đầu tư dàn dựng và kết hợp các yếu tố âm nhạc hiện đại, múa đương đại, mỹ thuật sân khấu để tạo chất lượng nghệ thuật cao. Hệ thống âm thanh, ánh sáng, đạo cụ, trang phục được nâng cấp đồng bộ, hỗ trợ tối đa cho từng tác phẩm. Qua đó, mỗi chương trình biểu diễn không chỉ là truyền tải nội dung chính trị mà còn là sản phẩm nghệ thuật thực sự, có tính thẩm mỹ và khả năng chinh phục nhiều đối tượng khán giả.

Một trong những dấu ấn đặc sắc của Đoàn Văn công Quân khu là sự hiện diện thường xuyên tại các đơn vị đóng quân vùng sâu, vùng xa; các điểm chốt nơi biên giới Cao Bằng, Lạng Sơn; hay các khu dân cư còn nhiều khó khăn. Mỗi chuyến biểu diễn là một chuyến công tác chính trị, là trách nhiệm của những “chiến sĩ nghệ thuật” mang lửa Đảng và niềm tin quân đội đến gần hơn với đồng bào.

Những chương trình “Nghĩa tình biên giới”, “Hướng về chiến sĩ nơi phên giậu Tổ quốc”, “Sắc xuân chiến sĩ” đã trở thành thương hiệu riêng, được đồng bào và cán bộ, chiến sĩ trên địa bàn háo hức đón chờ. Trên những điểm diễn tạm bợ giữa núi rừng, giữa cái rét cắt da của vùng cao hay những đêm mưa phùn gió lạnh, tiếng hát của Đoàn vẫn vang lên đầy nhiệt huyết, tiếp thêm sức mạnh cho lực lượng đang ngày đêm canh giữ biên cương Tổ quốc.

Không chỉ phục vụ tại chỗ, Đoàn còn phối hợp với các đơn vị, địa phương tổ chức giao lưu văn hóa - văn nghệ, trao tặng quà cho các gia đình chính sách, học sinh nghèo vượt khó. Từ đó, hình ảnh người chiến sĩ Quân khu càng đẹp hơn trong lòng nhân dân, góp phần thắt chặt mối quan hệ đoàn kết quân - dân nơi biên giới.

Cùng với hoạt động cơ sở, Đoàn Văn công Quân khu đã khẳng định vị thế bằng hàng loạt chương trình quy mô, được dàn dựng công phu, phục vụ các sự kiện trọng đại của quân đội và địa phương. Tiêu biểu như các đêm biểu diễn kỷ niệm ngày truyền thống LLVT Quân khu với Chương trình nghệ thuật sử thi “80 năm vang mãi bản hùng ca”, các chương trình nghệ thuật tham gia lễ hội văn hóa Việt Bắc, các liên hoan nghệ thuật quần chúng toàn quân, toàn quốc.

Trong các liên hoan nghệ thuật do Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị tổ chức, Đoàn nhiều năm liền đạt giải thưởng cao: giải A toàn đoàn, giải tiết mục xuất sắc, giải đạo diễn, biên đạo, diễn viên ưu tú… Những giải thưởng ấy không chỉ khẳng định chất lượng mà còn là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng của một tập thể đoàn kết, sáng tạo và chuyên nghiệp.

Một điểm nhấn đặc biệt là sự mạnh dạn trong xây dựng các chương trình theo chủ đề lớn như: “Bản hùng ca Việt Bắc”, “Dưới cờ Đảng quang vinh”, “Vững bước quân - dân một ý chí”, “Khát vọng hòa bình”. Các chương trình được đầu tư chiều sâu về nội dung, chú trọng thông điệp giáo dục truyền thống, ngợi ca người chiến sĩ thời bình, đồng thời thể hiện nhiệm vụ xây dựng khu vực phòng thủ, bảo vệ biên giới trong tình hình mới. Nhiều chương trình được lựa chọn phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam, Truyền hình Quân đội nhân dân, Đài PT-TH các tỉnh, góp phần lan tỏa thương hiệu của Đoàn đến đông đảo công chúng.

Đoàn văn công Quân khu tham gia biểu diễn, giao lưu nhân dịp kỷ niệm 50 năm Quốc khánh nước CHDCND Lào. Ảnh: TH

Thương hiệu bay xa - từ tâm huyết và trách nhiệm

Để có được thành tích hôm nay, bí quyết quan trọng của Đoàn Văn công Quân khu là đầu tư bồi dưỡng con người. Đoàn thường xuyên tổ chức lớp tập huấn trình độ biểu diễn, mời các nghệ sĩ, nhạc sĩ, đạo diễn tên tuổi trong và ngoài quân đội giảng dạy, truyền nghề. Công tác rèn luyện bản lĩnh chính trị được đặc biệt coi trọng, bảo đảm mỗi cán bộ, diễn viên không chỉ giỏi nghệ thuật mà còn vững vàng tư tưởng, trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc.

Nhiều diễn viên trẻ của Đoàn trưởng thành nhanh chóng, trở thành hạt nhân sáng tác, dàn dựng các tiết mục mới. Lớp diễn viên kỳ cựu tiếp tục là chỗ dựa về chuyên môn, truyền lại truyền thống và kinh nghiệm cho thế hệ kế tiếp. Chính sự kết hợp hài hòa giữa “lửa trẻ” và “độ chín” đã tạo nên sức mạnh nội lực cho một tập thể nghệ thuật quân đội chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, cơ chế khuyến khích sáng tạo được khai mở mạnh mẽ. Đoàn khuyến khích diễn viên tự xây dựng tiết mục cá nhân, sản xuất MV tuyên truyền, sáng tác các ca khúc mới về LLVT Quân khu, về biên giới, về người lính thời bình. Mỗi năm, Đoàn cho ra đời hàng chục tiết mục mới, thường xuyên đổi mới để phục vụ yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn.

Trong bối cảnh truyền thông - nghệ thuật đang thay đổi mạnh mẽ, Đoàn Văn công Quân khu đã từng bước chuyển đổi số, đẩy mạnh tuyên truyền trên nền tảng số. Các sản phẩm văn nghệ như clip ngắn, MV, chương trình nghệ thuật rút gọn được đăng tải trên các kênh truyền thông của Quân khu, giúp lan tỏa hình ảnh người chiến sĩ và hoạt động tuyên truyền nhanh hơn, hiệu quả hơn.

Đoàn cũng chủ động phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền hình để sản xuất chương trình chuyên đề; tham gia giao lưu văn hóa - nghệ thuật với các địa phương, các đơn vị trong quân đội; qua đó mở rộng phạm vi ảnh hưởng và tạo dựng mối quan hệ hợp tác bền vững.

Mỗi chuyến biểu diễn, mỗi chương trình dàn dựng mới đều thể hiện quyết tâm xây dựng một đơn vị văn công “vừa hồng vừa chuyên”, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu nhiệm vụ, đặc biệt trong công tác tuyên truyền xây dựng thế trận lòng dân, củng cố niềm tin vào Đảng, quân đội và LLVT Quân khu.

Gần 8 thập kỷ xây dựng và trưởng thành, Đoàn Văn công Quân khu đã khẳng định vị thế là một trong những đơn vị văn công mạnh của toàn quân. Thương hiệu của Đoàn không chỉ nằm ở giải thưởng hay số lượng chương trình, mà ở sự tin yêu của bộ đội, của đồng bào nơi biên giới, của khán giả trên mọi miền Tổ quốc.

Tiếng hát của Đoàn đã vang lên trên những điểm diễn xa xôi nhất của Tổ quốc từ Trưởng Sa, đến nước bạn Lào; đã đồng hành cùng cán bộ, chiến sĩ trong những thời khắc khó khăn; đã đem tới niềm vui, niềm tin, khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí vượt khó của nhân dân các dân tộc.

Với nền tảng truyền thống vẻ vang, tinh thần đổi mới không ngừng, sự tận hiến của từng nghệ sĩ, cán bộ, chiến sĩ, Đoàn Văn công Quân khu liên tục nhiều năm liền được Bộ Quốc phòng tặng Cờ đơn vị dẫn đầu phong trào Thi đua Quyết thắng. Đó là động lực để Đoàn tiếp tục gặt hái những thành tựu mới, giữ vững thương hiệu nghệ thuật quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ; xứng đáng là “cánh chim văn hóa” của LLVT Quân khu trên mặt trận tư tưởng - văn hóa trong giai đoạn hiện nay.